Planı iki sesle konuştuk: ne var, ne zaman var, ilk adım ne?
Rapor Radarı sohbetinde Nil ve Cem planın firmaya dokunan maddelerini sırayla ele alıyor: kupon, hesaplama gücü, fonlar, kamu pazarı, uyum yükümlülüğü ve doksan günlük hazırlık.
İncelenen belge
- Belge
- Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026 / 2030
- Hazırlayan
- T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü
- Kapsam
- 44 sayfa · 4 eksen · 16 öncelikli eylem · plan dönemi 2026-2030
- Hazırlık süreci
- Çalıştaylara 500'e yakın sektör profesyoneli katıldı; Vatandaş Görüş Anketi'nden 2.200'ü aşkın eylem önerisi geldi
- Yayım tarihi
- Belgenin içinde gün/ay bilgisi yok; kapakta yalnız 2026 / 2030 dönemi yazıyor. Bu yüzden hiçbir yerde tarih atfı yapılmadı
- İnceleme
- İZSİAD Yapay Zekâ Ofisi · 19 Ağustos 2026 · yalnız birincil kaynak (planın kendi metni) kullanıldı
Plan firmaya ne getiriyor?
Beş katman, dört eksen, on altı eylem
Plan yapay zekâyı tek bir teknoloji başlığı olarak değil, enerjiden veriye uzanan beş katmanlı bir yapı olarak tanımlıyor. Katmanları yetenek, finansman ile düzenleme ve güven kesiyor.
- Okuryazarlık: 81 ilde atölye
- Ulusal yetenek programı
- Veri temelli atılım ve teşvik
- Hukuki-etik çerçeve
- Hesaplama omurgası, enerji
- Herkes için GPU
- Kamuda dönüşüm, kamu alımı
- Pilotlar ve KOBİ kuponu
- Büyüme Bölgeleri, merkezler
- Finansman merdiveni
- Sektörel modeller, ihracat
- Fiziksel yapay zekâ, robotik
- Küresel yatırım çekimi
- Diplomasi ve standartlar
- Bölgesel kapasite
- Güvenlik, deney alanı
Hangi pencere ne zaman açılıyor
| Pencere | İlk 6 ay | İlk 12 ay | 2027 | 2028 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
| Herkes için GPU | ilk çağrı | 2 milyon GPU-saat | ölçekleme | 20 milyon GPU-saat | |
| KOBİ kuponu | çağrı hazırlığı | en az 1.000 kupon | 12-18 ay döngü | yaygınlaştırma | |
| Uyum yükümlülüğü | rehber + Etik Kurul | sektör ekleri | yerleşme | ||
| Kamu pazarı | yol haritaları | en az 30 pilot | ölçek 6-12 ay | katalog | |
| Büyüme Bölgesi | bölge ilanı | ilk bölge faaliyette | 5 bölge · 3 merkez | %70 kullanım | |
| Fon merdiveni | fon kurulumu | girişim yatırımı | en az 20 girişim | 10 milyar dolar |
Eşikler: pilotlarda ortalama en az %10 verimlilik veya kalite artışı · denemeden pilota en çok 4 ay · pilottan ürüne en çok 6 ay · başarılı çözüm 12 ay içinde en az 2 kurum veya tesiste yaygınlaştırılıyor.
Hangi kapı ne veriyor, ilk adım ne?
AKOBİ yapay zekâ kuponu
BHerkes için GPU
CGüvenilir Veri Sağlayıcı
DKamu pazarı
EFon merdiveni
FBölge ve pilot sahası
| Firma profili | Kupon | GPU | Veri | Kamu | Fon | Saha |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Üretim yapan KOBİ (sanayi bölgesinde) | ||||||
| Yazılım ve teknoloji girişimi | ||||||
| Hizmet ve ticaret firması | ||||||
| Ar-Ge merkezi veya teknokent firması | ||||||
| İhracatçı veya büyük ölçekli sanayi |
Çağrılar açılmadan önce yapılacaklar
- Süreç envanteriHangi işte hangi yazılım karar veriyor? Tek sayfa liste.
- Üç aday problemSayıyla ifade edilebilen üç dar problem.
- Mevcut araç taramasıŞirkette kim hangi yapay zekâ aracını kullanıyor?
- Başlangıç ölçümüProblemin bugünkü değeri: oran, süre, maliyet.
- Veri düzenlemeMakine okunabilir format, sahibi belli veri setleri.
- Bütçe ve insanPilot için kim ne kadar zaman ayıracak, yazılı olsun.
- Belge ve statüTeknogirişim belgesi, Ar-Ge merkezi veya teknokent statüsü.
- Tedarikçi kısa listesiÇözüm sağlayıcı ve akademik ortakla ön görüşme.
- Uyum ön taramasıYüksek etkili bir kullanım var mı?
- Çağrı takibiKupon ve hesaplama çağrılarını ilan gününde yakalayın.
- Pilotu dört ayda kurunPlan denemeden pilota en çok 4 ay diyor.
- Saha adaylığıSanayi bölgesi ve üniversiteyle konsorsiyum dosyası.
Bizim okumamız
Bu bir teknoloji başlığı değil, sanayi politikası
Plan enerjiden veriye, kamu alımından uyuma uzanan beş katmanlı bir yapı kuruyor. Yapay zekâyı "bilgi işlemin işi" olarak gören firma, kendisine açılan destek ve pazar kapılarını göremez.
Destek büyük ama pencere dar ve ölçüm şartlı
Kuponlar ilk 12 ayda, hesaplama çağrısı ilk 6 ayda başlıyor. Plan pilotlardan ortalama en az %10 kazanım, denemeden pilota en çok 4 ay bekliyor. Bu eşikler başlangıç ölçümü olmayan firmayı kapıda bırakır.
Uyum yükü teknoloji üreticisiyle sınırlı değil
"Yüksek etkili" alanlar arasında istihdam, kredi değerlendirme ve biyometrik tanıma var. Hazır bir işe alım aracı ya da kamerayla giriş sistemi kullanan üretici firma da genişletilmiş değerlendirme, Model Kartı ve teknik dosya kapsamına girebilir.
Coğrafya boş bırakılmış — bu bir fırsat penceresi
Planın tam metninde "İzmir" ve "Ege" geçmiyor; adı geçen tek şehir İstanbul. Büyüme Bölgeleri ve Mükemmeliyet Merkezleri için il verilmemiş, merkezleri konsorsiyumlar işletecek. Yer seçimi açıkken hazır dosyayla gelen bölge öne geçer.
Tek kaynak: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026 / 2030 (Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü), 44 sayfa. İncelemede ikincil kaynak kullanılmamıştır; her sayı planın kendi metninden, sayfa atfıyla alınmıştır. Sayfa atıflarının tamamı indirilebilir incelemenin veri künyesinde yer alır.
Ölçülmüş notlar: "İzmir" ve "Ege" kelimeleri planın tam metninde geçmiyor (tam metin taraması). Bütçe rakamı yalnız bir eylemde nakit olarak verilmiştir (10 milyar TL + 15 milyar TL); "16 eylemin toplam bütçesi" diye bir sayı planda yoktur, bu sayfada da türetilmemiştir. GPU-saat hedefi belgede iki farklı eylemde iki ölçekte geçer; burada tahsis hedefini tanımlayan eylemin rakamları kullanılmıştır. "En az / en çok" nitelemeleri birebir korunmuştur.
Şerh: Bu inceleme İZSİAD Yapay Zekâ Ofisi'nin okumasıdır; Bakanlığın resmî görüşü değildir. Plandaki hedefler kamu taahhüdüdür; gerçekleşmeleri Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portali ile yıllık raporlardan izlenecektir. Yatırım tavsiyesi veya hukuki mütalaa niteliği taşımaz; destek ve başvuru koşulları ilan edilecek resmî çağrı metinlerinden teyit edilmelidir. Sesli sohbet yapay zekâ destekli seslendirmeyle üretilmiştir.