Türkiye
Makro veri, mevzuat, teşvik ve finansman.
1
🏛️ Politika & Mevzuat
Hazine ve Maliye Bakanlığı, elektronik tebligat zorunluluğunu kurumlar ve gerçek usul gelir vergisi mükellefleriyle sıfır araç alıcılarını kapsayacak şekilde genişletti.
🟦 Ne oldu
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, 11.10.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 596 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai ve mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerini elektronik tebligat sistemine dahil etti.
- Tebliğe göre Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki motorlu taşıtları ilk kez iktisap edenler tescil işlemi tamamlanmadan önce sisteme kaydolmak zorunda olacak; sisteme henüz dahil olmayan mevcut mükellefler için son tarih 30.11.2026 olarak belirlendi.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
Bu değişiklik İzmir'deki sanayici ve KOBİ'lerin vergi tebligatlarını artık fiziki posta yerine Dijital Vergi Dairesi üzerinden takip etmesini gerektirebilir, bu nedenle üyelerin kayıtlarını 30 Kasım'a kadar güncellemesi faydalı olabilir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Resmî Gazete, Sayı: 33397) ↗
Kaynağı aç →
2
🏛️ Politika & Mevzuat
EPDK, deprem bölgesindeki dört elektrik dağıtım şirketinin 2027 avans ödemelerini erteledi.
🟦 Ne oldu
- EPDK'nın 08.10.2026 tarihli ve 14938 sayılı kararı 10.10.2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; karar Akedaş, Dicle, Fırat ve Toroslar elektrik dağıtım bölgelerini kapsıyor.
- 1 Ocak-31 Aralık 2027 döneminde bu bölgelerdeki avans ödemeleri fatura son ödeme tarihine ertelenecek, erteleme süresince temerrüt faizi uygulanmayacak.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
Depremin etkilediği bölgelerdeki enerji şirketlerine tanınan bu tür nakit akışı esnekliği, benzer finansal baskı altındaki tedarik zincirlerinde ileride emsal bir destek modeli olarak değerlendirilebilir.
Resmî Gazete (EPDK Kurul Kararı) ↗
Kaynağı aç →
3
🏭 Reel Sektör
Tarım Bakanlığı okul gıdası etiketleme tebliğini değiştirdi, geçiş süresi bir yıl uzadı.
🟦 Ne oldu
- Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2026/27 sayılı tebliği 10.10.2026'da 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; okul gıdası logosuna alternatif olarak A, B, C beslenme skoru kullanılabilecek.
- Kantin, kafeterya, yemekhane ve büfeleri kapsayan bazı hükümlerin geçiş süresi 14 Eylül 2026'dan 13 Eylül 2027'ye ertelendi.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
Okullara gıda tedarik eden üretici ve bayi KOBİ'ler için etiketleme uyum süresi bir yıl uzamış olsa da, yeni beslenme skoru sistemine üretim ve ambalaj tarafında hazırlık yine de gerekebilir.
Resmî Gazete / Tarım ve Orman Bakanlığı ↗
Kaynağı aç →
4
🚢 Dış Ticaret
Türk çayı 2026'nın ilk dokuz ayında 119 ülkeye 25 milyon dolarlık ihracat yaptı.
🟦 Ne oldu
- Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği'ne göre Türk çayı ocak-eylül 2026 döneminde 119 ülke ve bölgeye 3.360 ton, 25 milyon 21 bin 548 dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
- Rize ili tek başına 25 ülkeye 1.820 ton ihracatla toplam çay ihracat gelirinin yüzde 37'sini oluşturdu; en çok ihracat yapılan ülke Birleşik Krallık oldu.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
Çay ihracatındaki geniş ülke dağılımı, pazar çeşitlendirmesi arayan Ege'li tarım ve gıda ihracatçıları için örnek bir model oluşturabilir.
Dünya Gazetesi (DKİB açıklaması) ↗
Kaynağı aç →
Günün grafiği
Katman veri portalında bu hafta güncellenen gösterge.
Doğal Gaz Referans Fiyatı — yıllık değişim
Türkiye20,5%
Kaynak: EPİAŞ Şeffaflık Platformu · dönem Eylül 2026 · veri İZSİAD Katman veri portalından alınmıştırKatman'da incele →
Haftanın dosyası
Haftanın öne çıkan gelişmesi, derinlemesine — Pazar eki.
5 – 10 Ekim 2026
Dış ticaret ve ihracat
hafta boyunca 15 madde bu temaya girdi; dosyaya en güçlü 6 madde alındı, 4 ayrı güne yayılıyor
Bu hafta dış ticaret ve ihracat gündemi dört ayrı veriyle şekillendi: Ege ihracatında yıllık büyüme, pamukta üretim-ithalat makası, ABD'de rekor ithalatla büyüyen dış ticaret açığı ve Ticaret Bakanlığı'nın ithalat gözetim listesini genişletmesi. Pazar dosyası bu dört gelişmenin tek tek değil, dış ticaretin girdi maliyeti - ihracat performansı - ithalat denetimi üçgeninde birlikte ne ifade ettiğine odaklanıyor.
Ne oldu — haftanın kronolojisi
- Pazartesi 5 EkimEİB verilerine göre Ege bölgesi ihracatı eylülde yıllık yüzde 11 artışla 1 milyar 705 milyon dolara, ocak-eylül toplamı ise yüzde 6 artışla 14 milyar 482 milyon dolara yükseldi.
- Çarşamba 7 EkimTarım ve Orman Bakanlığı yetkilisi, İzmir'deki Türkiye Pamuk Zirvesi'nde 2024-2025 sezonunda lif pamuk üretiminin 1,5 milyon tonun altına gerilediğini, buna karşılık yaklaşık 1 milyon ton pamuğun 1,74 milyar dolar karşılığında ithal edildiğini açıkladı.
- Çarşamba 7 EkimABD'nin mal ve hizmet ticaret açığı ağustosta bir önceki aya göre 12,7 milyar dolar artarak 105,6 milyar dolara çıktı; ithalat aylık yüzde 4,3 artışla 420,8 milyar dolara, sermaye malı ithalatı ise tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 146,4 milyar dolara ulaştı.
- Cuma 9 EkimTicaret Bakanlığı, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in ekindeki Kayda Alınan Eşya Listesi'ne yeni GTİP kalemleri ekleyerek gözetim kapsamını genişletti.
Neden önemli
- Ege ihracatındaki yıllık yüzde 11'lik artış ile pamuk üretimindeki gerileme ve 1,74 milyar dolarlık ithalat yan yana okunduğunda, tekstil ağırlıklı ihracat büyümesinin hammadde ithalatına bağımlılığı sürdürüyor olabileceğine işaret edebilir.
- ABD'de ithalatın rekor seviyeye çıkmasıyla dış ticaret açığının genişlemesi, önümüzdeki dönemde korumacı ticaret önlemlerinin (gümrük, gözetim) küresel ölçekte sıklaşmasına zemin hazırlayabilir.
- Ticaret Bakanlığı'nın gözetim listesini genişletmesi, ithalatta kayıt ve denetim uygulamalarının sürdüğüne, belirli ürün gruplarında ithalat takibinin sıkılaştığına işaret edebilir.
- Ocak-eylül döneminde yüzde 6'lık toplam artışın eylül ayında yüzde 11'e çıkması, dış talepte aylık dalgalanma olabileceğini, tek ayın eğilimin kalıcı olup olmadığını henüz göstermediğini düşündürebilir.
Üyeye ne söylüyor
- Tekstil ve konfeksiyon üreten Ege KOBİ'leri için pamuk ithalatındaki artış, girdi maliyetlerinin döviz kuruna duyarlılığını yükseltmiş olabilir; tedarik ve stok planlamasında bu risk gözetilebilir.
- İhracatçı firmalar için eylül ayındaki yüzde 11'lik büyüme dış talebin olumlu seyrettiğine işaret edebilir, ancak bu ivmenin ocak-eylül ortalaması olan yüzde 6 ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi daha sağlıklı olabilir.
- İthalat yapan sanayiciler, Ticaret Bakanlığı'nın gözetim listesine eklediği yeni GTİP kalemlerinde gümrük işlem sürelerinin uzayabileceğini ve ek belge talebi olabileceğini dikkate alabilir.
- ABD pazarına ihracat yapan ya da ABD'li tedarikçilerle çalışan firmalar, o ülkedeki ticaret açığının büyümesinin orta vadede talep ve fiyatlama üzerinde dolaylı etkiler yaratabileceğini izleyebilir.
Takip edilecekler
- Ekim ayı EİB ihracat verilerinin eylül ayındaki yüzde 11'lik artış ivmesini koruyup korumadığı izlenebilir.
- 2025-2026 pamuk sezonuna ait üretim ve ithalat rakamlarının açıklanması, girdi bağımlılığının seyrini gösterebilir.
- Ticaret Bakanlığı'nın gözetim listesine eklenen kalemlerin ithalat hacmine etkisi önümüzdeki aylarda somutlaşabilir.
- ABD'nin eylül ayı dış ticaret verileri, ağustosta görülen rekor ithalat ve açık genişlemesinin devam edip etmediğini gösterebilir.
Dosyanın kaynakları
- Ege İhracatçı Birlikleri'nin eylül ihracatı yıllık yüzde 11 artışla 1 milyar 705 milyon dolara yükseldi.Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) · 04.10.2026 · Pazartesi 5 Ekim
- Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği'nde değişiklik bugün Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.Resmi Gazete · 06.10.2026 · Salı 6 Ekim
- MEB ve Hazine Bakanlığı, OSB içi/dışı özel mesleki-teknik Anadolu liselerinde 2026-2027 eğitim yılı öğrenci destek tutarlarını artırdı.Millî Eğitim Bakanlığı · 06.10.2026 · Salı 6 Ekim
- Pamuk üretimi gerilerken ithalat 1,74 milyar dolara çıktıDünya · 07.10.2026 · Çarşamba 7 Ekim
- ABD'nin mal ve hizmet ticaret açığı ağustosta rekor ithalatla genişledi.ABD Ekonomik Analiz Bürosu (BEA) ve Census Bürosu · 06.10.2026 · Çarşamba 7 Ekim
- Ticaret Bakanlığı, ithalatta gözetim uygulanan eşya listesini yeni GTİP kalemleriyle genişletti.Ticaret Bakanlığı (Resmî Gazete) · 09.10.2026 · Cuma 9 Ekim
Haftanın diğer öne çıkanları
- Pazartesi 5 EkimHalkalı-Kapıkule hızlı tren hattının Çerkezköy-Kapıkule kesimi 9 Ekim'de hizmete açılacak.Türkiye
- Salı 6 EkimTÜİK, Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini açıkladı.Türkiye
- Salı 6 EkimABD Hazinesi, İran ile iş yapan yabancı finans kuruluşlarına önceden bildirimsiz yaptırım uyarısı yaptı.Türkiye
- Çarşamba 7 EkimSuç gelirlerinin aklanmasını önleme yönetmeliğinde kimlik tespiti ve transfer eşikleri iki katına çıkarıldı.Türkiye
Kronoloji olgudur; değerlendirme yorumdur ve koşullu dille yazılır. Maddeler hafta boyunca İZSİAD Manşet'te yayımlandı. Yatırım tavsiyesi değildir.
Global
Dış piyasalar, ticaret politikası ve arz zinciri.
5
🚢 Dış Ticaret
ABD Ticaret Temsilciliği, AB'nin karbon sınır vergisinin (CBAM) ABD üreticilerine etkisini incelemek için kamuoyu görüşü topladı.
🟦 Ne oldu
- ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (CBAM) ABD üreticileri, işçileri ve ihracatçıları üzerindeki mevcut ve olası etkisine dair kamuoyu görüşü istediğini 8 Ekim 2026'da Federal Register'da yayımladı, son başvuru 9 Kasım 2026.
- Çağrı metni, AB'nin CBAM kapsamını çelik ve alüminyum bazlı yüzlerce ek ürüne genişletme önerisinin küçük ve orta ölçekli üreticilere etkisini özellikle soruyor ve gerekirse 'uygulama tedbiri' değerlendirileceğini belirtiyor.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
ABD'nin CBAM'a karşı olası bir denetim/misilleme süreci başlatması, AB'nin karbon sınır uygulamasını genişletme takvimini etkileyebilir ve bu da halihazırda CBAM kapsamında bulunan İzmir/Ege'li çelik, alüminyum ve çimento ihracatçılarının AB pazarındaki rekabet koşullarını dolaylı olarak değiştirebilir.
USTR (Federal Register) ↗
Kaynağı aç →
6
🌍 Global & Jeopolitik
Fed, Eylül ayı toplantı tutanaklarında yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha ihtimalini öne çıkardı.
🟦 Ne oldu
- Fed, 7 Ekim 2026'da yayımladığı Eylül ayı (15-16 Eylül) toplantı tutanaklarında, politika faizini oy birliğiyle 3,75-4,00% aralığına çıkaran 25 baz puanlık artışın gerekçelerini açıkladı.
- Tutanaklara göre katılımcıların çoğunluğu, yapay zekâ yatırımlarındaki sıçrama ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskısı nedeniyle yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha öngördü.
🟨 Üye için ne anlama geliyor yorum
Fed'in yıl sonuna kadar ek faiz artışı sinyali, dolar bazlı finansman ve ithalat maliyetlerinde Ege'deki ihracatçı ve sanayici KOBİ'ler için dalgalanma riski doğurabilir.
Federal Reserve Board ↗
Kaynağı aç →