Türkiye
Makro veri, mevzuat, teşvik ve finansman.
Ticaret Bakanlığı taşınmaz satışlarında zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi'nin başlangıcını erteledi.
- Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle taşınmaz satışlarında zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi'nin başlangıç tarihi 1 Aralık 2026'ya ertelendi (1 Ekim 2026, RG Sayı 33387).
- Ticaret Bakanlığı, sistemi kuracak entegratörle teknik entegrasyon süreçlerinin henüz tamamlanamadığını erteleme gerekçesi olarak gösterdi.
Gayrimenkul alım satımıyla uğraşan İzmir'deki emlak ve inşaat firmaları için yeni ödeme altyapısına geçiş iki ay ertelenmiş olabilir, ancak Aralık'a kadar teknik hazırlıkların tamamlanması gerekebilir.
TCMB, KOBİ kredilerinde büyüme sınırını yükseltti ve zorunlu karşılık uygulamasını gevşetti.
- TCMB, 1 Ekim 2026 tarihli Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu'nda (2026-43) KOBİ kredilerine uygulanan büyüme sınırını yüzde 4,5'ten yüzde 5'e yükseltti.
- Aynı duyuruda Türk lirası zorunlu karşılıklarda bankaların bloke tesis etme oranları da düşürülerek likidite yönetiminde esneklik sağlandı.
Büyüme sınırındaki bu yükseliş, bankaların KOBİ kredisi kullandırma kapasitesini genişleterek İzmir ve Ege'deki küçük ve orta ölçekli sanayicilerin işletme sermayesi erişimini bir ölçüde kolaylaştırabilir.
BDDK'nın tasarruf finansman (Evim) şirketlerine getirdiği yeni sözleşme ve tutar sınırlamaları bugün yürürlüğe girdi.
- BDDK'nın 30.07.2026 tarihli ve 11537 sayılı kurul kararıyla belirlenen tasarruf finansman (Evim) sistemi kuralları 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi (BDDK, 30.07.2026).
- Karar uyarınca bir kişi aynı anda en fazla 1 taşıt ve 1 konut/çatılı iş yeri finansman sözleşmesine sahip olabilecek, azami sözleşme tutarları da yeniden belirlendi.
Faizsiz finansman yoluyla araç veya iş yeri edinmeyi planlayan sanayici ve KOBİ temsilcilerinin yeni sözleşme sayısı ve tutar sınırlarını işlem öncesi kontrol etmesi gerekebilir.
Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
- Ticaret Bakanlığı, Şubat 2022'de imzalanan Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması'nın 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girdiğini duyurdu.
- Mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi indirimleri 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak; hizmetler, yatırım, e-ticaret ve kotasız karşılıklı taşımacılık düzenlemeleri hemen yürürlüğe girdi.
İki ülke için kısa vadede 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedeflenmesi, Ukrayna pazarına açılmayı değerlendiren İzmirli ihracatçıların Ocak 2027'deki gümrük indirimine göre şimdiden hazırlık yapmasını gerektirebilir.
Distile alkollü içkiler için üretim ve etiketleme kurallarını güncelleyen yeni gıda kodeksi tebliği yürürlüğe girdi.
- 1 Ekim 2026'da yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (No: 2026/18), eski 2016/55 sayılı tebliği kaldırarak AB'nin 2019/787 sayılı düzenlemesine uyum sağladı (RG Sayı 33387).
- Tebliğ, rakı ve geleneksel likörlerde kullanılacak katkı/aroma maddelerini sınırlarken, üretimde kullanılacak etil alkolün yalnızca tarımsal kökenli olmasını zorunlu kıldı.
Ege bölgesindeki distile alkollü içki üreticileri etiketleme ve içerik kurallarına 1 Temmuz 2027'ye kadar uyum sağlamak zorunda kalabilir, mevcut stoklar ise 18 ay süreyle satışa devam edebilir.
Bakan Şimşek, sorunlu portföy yönetim şirketleri ve fonlarının karantinaya alınıp tasfiye sürecine girdiğini açıkladı.
- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 1 Ekim 2026'da S&P Global Gelişmekte Olan Piyasalar Konferansı'nda sorunlu portföy yönetim şirketleri ve fonların karantinaya alındığını açıkladı.
- Şimşek, bu fonlar için tasfiye ve çözümlenme sürecinin başladığını, durumu sistemik risk olarak değerlendirmediklerini belirtti.
Süreç açıklandığı şekilde ilerlerse portföy yönetimi alanındaki güven kaybının sınırlı kalması ve KOBİ'lerin fon erişimindeki belirsizliğin azalması olabilir.
ECB Başkanı Lagarde, yapay zekanın finansal istikrar için risk oluşturabileceğini açıkladı.
- ECB Başkanı Christine Lagarde, 1 Ekim 2026'da Frankfurt'ta ESRB'nin 10. yıl konferansında 'Where AI risks meet' başlıklı konuşmasını yaptı.
- Lagarde, euro bölgesindeki büyük bankaların yaklaşık yüzde 90'ının üretken yapay zeka kullandığını, denetimsiz AI ajanlarının piyasa şoklarını büyütebileceğini belirtti.
Bu uyarı dikkate alınırsa finans ve tedarik süreçlerinde yapay zeka kullanan Ege sanayicileri için siber güvenlik ve denetim pratiklerinin gözden geçirilmesi gerekebilir.
Petrol fiyatları Orta Doğu'daki askeri yığınak ve Çin'in yakıt ihracat kısıtlamasıyla yükseldi.
- ABD'nin Basra Körfezi'ndeki askeri varlığını artırmasıyla brent petrol fiyatı 2 Ekim 2026 itibarıyla 102 doların üzerine çıktı.
- Çin'in yakıt ihracatını kısıtlama kararı, 2 Ekim 2026'da küresel petrol fiyatlarının yükselişine ek destek verdi.
Bu veri bilgilendirme amacıyla, kaynağıyla birlikte aktarılmıştır; yatırım tavsiyesi değildir.
Manisa'da zeytin ağacı sayısı 38 milyona ulaştı, bu sezon rekor rekolte bekleniyor.
- Manisa Ticaret Borsası verilerine göre ilin zeytin ağacı sayısı 2023'teki 30 milyondan 2026'da 38 milyona yükseldi.
- Manisa, Türkiye'nin yağlık zeytin üretiminin yüzde 17'sini, sofralık zeytin üretiminin yüzde 22'sini karşılıyor; üreticiler destek talep ediyor.
Rekolte beklentisi gerçekleşirse Ege'deki zeytinyağı işleme ve ambalaj sanayicileri için hammadde arzında rahatlama görülebilir.
İSO Türkiye İmalat PMI eylülde 47,9'a gerileyerek sektörde daralmanın üst üste dördüncü aya taşındığını gösterdi.
- İSO Türkiye İmalat PMI endeksi ağustostaki 48,1 puandan eylülde 47,9'a geriledi; 50 eşiğinin altında kalış imalatta daralmanın sürdüğünü gösteriyor (İSO/S&P Global, 01.10.2026).
- Takip edilen 10 alt sektörün 9'unda üretim yavaşlarken, Ortadoğu'daki çatışmaların etkisiyle girdi maliyetleri enflasyonu eylülde son dört ayın en yüksek düzeyine çıktı.
İmalat tarafındaki daralmanın dördüncü aya taşınması ve girdi maliyetlerindeki artış, özellikle ihracata dayalı Ege sanayisinde sipariş planlaması ve fiyatlama kararlarının daha temkinli ele alınmasını gerektirebilir.
Günün grafiği
Katman veri portalında bu hafta güncellenen gösterge.
Global
Dış piyasalar, ticaret politikası ve arz zinciri.
ISM, ABD imalat sanayi PMI'ın eylülde yüzde 54,5 ile dokuzuncu ay üst üste genişleme bölgesinde kaldığını açıkladı.
- ISM (Institute for Supply Management), ABD imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin (PMI) eylül 2026'da yüzde 54,5 ile ağustostaki yüzde 54,6'nın az altında kaldığını ve dokuzuncu ay üst üste genişleme bölgesinde seyrettiğini açıkladı (01.10.2026).
- Fiyatlar alt endeksi ağustostaki yüzde 71,1'den yüzde 77,9'a sıçrarken, ISM yanıtlarının yüzde 34'ü maliyet artışını doğrudan tarifelere bağladı; yeni siparişler endeksi yüzde 55,3'e yükseldi.
ABD imalat talebinin dokuzuncu ay genişlemesini sürdürmesi ABD'ye satış yapan İzmir/Ege sanayicisi için sipariş kanalının açık kalabileceğine işaret edebilir, ancak tarife kaynaklı girdi maliyeti artışı ihracatçının da fiyatlama ve teslim süresi planlamasını zorlaştırabilir.
Eurostat, euro bölgesinde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranının ağustosta yüzde 6,4 ile temmuza göre değişmediğini açıkladı.
- Eurostat, euro bölgesi mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranının ağustos 2026'da yüzde 6,4 ile temmuz 2026'ya göre yatay, bir yıl önceki yüzde 6,3'ün üzerinde gerçekleştiğini açıkladı (01.10.2026).
- AB genelinde işsizlik oranı ağustosta yüzde 6,1 olarak kaydedilirken, euro bölgesinde genç (25 yaş altı) işsizlik oranı yüzde 15,0'a yükseldi.
Türkiye'nin başlıca ihracat pazarı olan euro bölgesinde işsizliğin yıllık bazda hafif yüksek ve yatay seyretmesi, AB'ye satış yapan İzmir/Ege ihracatçısı için tüketici talebinin önümüzdeki aylarda ihtiyatlı kalabileceğine işaret edebilir.