IMF: Yapay zekâ gelişmiş ekonomilerde işlerin %60'ını, küresel ölçekte işlerin %40'ını etkiliyor
- IMF Başkanı Kristalina Georgieva, 12-13 Ekim 2026'da Bangkok'taki IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları'nda yapay zekânın gelişmiş ekonomilerdeki işlerin %60'ını, gelişmekte olan piyasalardaki işlerin %40'ını etkilediğini, küresel ölçekte işlerin %40'ının güçlenme, daralma veya ortadan kalkma riski taşıdığını açıkladı.
- Aynı toplantılarda IMF ekonomisti Divya Kirti'nin 700 milyon iş ilanı üzerinden yaptığı ayrı analiz, AI'ya açık mesleklerde AI becerisi talebinin diğer mesleklere kıyasla iki kat olduğunu, ancak bu mesleklerde işe alım talebinin yaklaşık %10 azaldığını gösterdi.
AI'nın işgücü piyasasına etkisinin 'yavaş hareket eden tsunami' olarak tanımlanması, Ege'deki ihracatçı KOBİ'lerin orta vadede işe alım kriterlerinde AI okuryazarlığı ve iş süreçlerine AI entegrasyonu becerisini öne çıkarması gerekebileceğine işaret edebilir. AI'ya açık mesleklerde işe alım talebinin gerilemesi, mesleki eğitim ve yeniden beceri kazandırma (reskilling) programlarına yönelik yatırımın öncelik kazanmasını gerektirebilir; bu küresel ortalamalar olup firmaya özgü etki ayrı bir değerlendirme gerektirir.
AI destekli deepfake dolandırıcılığı yıllık 40 milyar dolarlık pazara ulaştı
- identifAI'nin 13 Ekim 2026'da yayımladığı ilk kapsamlı rapora göre, AI üretimi deepfake'lerin tetiklediği finansal dolandırıcılık küresel ölçekte yıllık 40 milyar dolarlık bir hacme ulaştı; vakaların %42,7'si video sentezi, %21,9'u ses klonlama yöntemiyle gerçekleşti (birlikte %64,6).
- Early Warning Services'in Certos markası altında 230 kıdemli finans yöneticisiyle yapılan ve 8 Ekim 2026'da yayımlanan ayrı bir ankette, katılımcıların %81'i son 12 ayda AI destekli bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştığını, %84'ü bu saldırıları tespit etmenin geleneksel yöntemlere göre çok daha zor olduğunu bildirdi.
Deepfake destekli ödeme talimatı dolandırıcılığının küresel ölçekte hızla büyümesi, uluslararası tedarikçi/müşteri ilişkisi yürüten Ege ihracatçı firmalarının görüntülü veya sesli ödeme talimatlarını tek kanala bağlı bırakmaması gerektiğine işaret edebilir. Çok adımlı doğrulama ve yetki matrisi uygulamalarının öncelik kazanması gerekebilir; bu bulgular genel eğilimi yansıtır, firmaya özgü risk değerlendirmesi ayrıca gerekir.
TEİAŞ, 10 ilde 8 şebeke projesi için acele kamulaştırma kararı aldı
- 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı 33396), Denizli, Diyarbakır, Edirne, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sakarya, Şanlıurfa ve Trabzon illerinde TEİAŞ'ın trafo merkezi ve enerji nakil hattı projeleri (Rumeli, Sarıhöyük Havza, Gordion Havza trafo sahaları; Konya Kuzey-İGA GES, Diyarbakır 3-4, Seydişehir-Afyon 2, Gölbaşı-Kayseri, Bismil-Midyat hatları) için acele kamulaştırma kararı yayımlandı.
- Aynı hafta içinde, 12 Ekim 2026'da Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye-Suudi Arabistan-Ürdün-Suriye arasında dört ülkeyi bağlayacak büyük ölçekli bir elektrik iletim hattı/interkoneksiyon projesinin görüşüldüğünü açıkladı.
Çok bölgeli ve eş zamanlı iletim hattı/trafo yatırımlarının hızlanması, artan güneş ve rüzgar kapasitesinin (YEKA 2026 dahil) şebekeye bağlanabilmesi için altyapı darboğazının aşılmaya çalışıldığına işaret edebilir. Ege'deki lisanssız GES/RES yatırımcıları için şebeke bağlantı kapasitesi orta vadede iyileşebilir; ancak bölgesel önceliklendirme ve bağlantı anlaşmaları firmaya özgü takip gerektirir.
IMF, enerji maliyetleri gerekçesiyle Türkiye büyüme tahminini aşağı çekti
- IMF, 13 Ekim 2026'da yayımladığı Ekim ayı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini %2,7'ye, 2027 tahminini %3,6'ya revize etti; 2026 yıl sonu enflasyon beklentisini %31,2 olarak güncelledi.
- Rapor ve çevresindeki değerlendirmeler, ithal enerji ve dizel maliyetlerindeki artışın üretim ve taşımacılık maliyetlerini yukarı çektiğini, sanayi üretimindeki zayıf seyrin sürdüğünü vurguladı.
Büyüme tahmininin enerji maliyeti gerekçesiyle aşağı yönlü revize edilmesi, ithal girdi/enerji bağımlılığı yüksek Ege imalat KOBİ'leri için maliyet baskısının 2026 sonuna kadar sürebileceğine işaret edebilir. Enerji verimliliği yatırımları ve girdi maliyeti hedge stratejilerinin öncelik kazanması gündeme gelebilir; firmaya özgü etki sektöre ve enerji yoğunluğuna göre değişir.
Türkiye-AB Gümrük Birliği güncellemesinde 4 başlıkta teknik ilerleme kaydedildi
- Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 14 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada, 13 Ekim'deki II. EU-Türkiye Business Summit'in ardından Gümrük Birliği güncellemesi kapsamında e-ticaret, kamu alımları, yatırımlar ve tarım ürünleri başlıklarında teknik düzeyde somut ilerleme kaydedildiğini duyurdu — bu, zirvede gündeme gelen konunun yeni ve somut bir aşaması.
- Bolat, Türkiye-AB ikili ticaret hacminin son 30 yılda 11 kat artarak 233 milyar dolara ulaştığını belirtti; teknik analiz süreci tamamlanmış olmakla birlikte AB Konseyi'nin Komisyona resmi müzakere yetkisi vermesi bazı üye ülkelerin tutumu nedeniyle henüz gerçekleşmedi.
Gümrük Birliği güncellemesinin e-ticaret ve kamu alımlarını da kapsayacak şekilde genişlemesi, nihai onay alması halinde İzmir/Ege'deki ihracatçı ve lojistik firmaları için yeni pazar erişimi fırsatları doğurabilir. Ancak resmi müzakere yetkisinin siyasi engelde kalması nedeniyle sürecin somutlaşması zaman alabilir ve bu gelişme kesin bir öngörü teşkil etmez.
Radarda kalan diğer başlıklar
Sağlık endüstrisinde 'savunma sanayii modeli': ilaç ve tıbbi cihazda yerlileştirme hamlesi
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 13 Ekim 2026'da ilaçta kutu bazlı yerli üretim payının %92'ye çıktığını, tıbbi cihazda ise bu oranın hâlâ yaklaşık %15'te kaldığını ve artırılması gerektiğini açıkladı; tıbbi cihaz ihracatı 2017-2025 arasında yaklaşık 533 milyon dolardan 1,3 milyar dolara yükseldi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Tıbbi cihazda yerlileştirme hedefinin büyümesi, İzmir/Ege'deki medikal cihaz, plastik enjeksiyon ve hassas üretim yapan KOBİ'ler için tedarik zinciri ve ihracat fırsatı doğurabilir.
ABD (USTR), AB'nin karbon sınır vergisine (CBAM) karşı resmi inceleme başlattı
USTR, 8 Ekim 2026'da Federal Register'da AB CBAM'ının ABD üreticileri ve ticareti üzerindeki etkisine ilişkin kamuoyu görüşü talebi yayımladı; yorum süresi 9 Kasım 2026'da doluyor ve çelik/alüminyum türevi ürünlere genişleme ihtimali de inceleniyor.
İZSİAD üyesi için 🟨: CBAM'a yönelik bu resmi ABD tepkisi mekanizmanın küresel ticaret sürtüşmesine dönüştüğünü gösterebilir; Ege'nin çelik ve alüminyum ihracatçıları hem AB uyumunu hem olası üçüncü ülke misillemelerini izlemeli.
AB'nin GDPR/Veri Yasası sadeleştirme paketi ('Dijital Omnibus') üye devlet anlaşmazlığında kilitlendi
Coreper'in 7 ve 11 Ekim 2026'daki oturumlarında Almanya ve Fransa'nın ticari sır koruması hükümlerine itirazı nedeniyle paket oylamaya sunulamadı; Komisyon paketin 2029'a kadar işletmelere 5 milyar euro tasarruf sağlayacağını öngörüyor.
İZSİAD üyesi için 🟨: Sadeleştirme sürecinin siyasi tıkanıklıkta kalması, AB'ye dijital hizmet/veri ihraç eden Ege KOBİ'lerinin uyum maliyeti beklentisini kısa vadede değiştirmeyebilir.
Türkiye-Suudi Arabistan-Ürdün-Suriye arasında bölgesel elektrik iletim hattı görüşülüyor
Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 12 Ekim 2026'da dört ülkeyi bağlayacak büyük ölçekli bir elektrik iletim hattı/interkoneksiyon projesinin görüşüldüğünü, kapasite ve finansman detaylarının henüz netleşmediğini açıkladı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Bölgesel şebeke entegrasyonunun genişlemesi, Türkiye'nin enerji ihracat merkezi konumunu güçlendirebilir ve uzun vadede arz güvenliği ile fiyat istikrarına dolaylı katkı sağlayabilir.
DSÖ Dünya Ruh Sağlığı Günü: küresel tedavi açığı ve 2030 hedefleri
DSÖ'nün 10 Ekim 2026'da yayımladığı rapora göre bazı üye ülkelerde ruh sağlığı tedavi açığı %90'a ulaşıyor; örgüt 2030'a kadar devlet ruh sağlığı hizmet kapsamının %50 artırılması ve intihar oranının %15 azaltılması hedeflerini teyit etti.
İZSİAD üyesi için 🟨: Küresel ruh sağlığı yükü, işgücü verimliliği ve devamsızlık üzerinden dolaylı olarak sanayi istihdamını etkileyebilir; işveren destek programlarının gündeme gelmesi mümkün.