Türkiye'de ve Almanya'da yapay zekânın etkisi genç istihdamında yoğunlaşıyor
- Sabancı Üniversitesi araştırmacılarının (Gürcihan, Beyhan, Akçomak) SGK kayıtları ile ILO'nun mesleki yapay zekâ maruziyet ölçütlerini birleştirdiği çalışma, Türkiye'de yaklaşık 2,3 milyon kayıtlı işin (istihdamın %17'si) yüksek AI maruziyetinde olduğunu hesapladı; bulgular 11 Ekim 2026'da Türkiye medyasında geniş yer buldu.
- Çalışmaya göre 2023 sonrasında bu mesleklerde istihdam artışı özellikle yeni kariyerine başlayanlar için zayıfladı, 30 yaş üstünde böyle bir kayıp gözlenmedi; etki büro ve müşteri hizmetleri gibi kadın ağırlıklı işlerde yoğunlaşıyor.
- Benzer bir desen 13 Ekim'de Almanya İş Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü'nün (IAB) analizinde de görüldü: AI'ya yüksek maruz mesleklerde 20-29 yaş grubunda tam zamanlı istihdam 1,2 puan gerilerken, 30-39 ve 40-64 yaş gruplarında istihdam ortalamanın üzerinde arttı.
- IMF Başkanı Georgieva, 12 Ekim'de Bangkok'taki IMF/Dünya Bankası Yıllık Toplantıları'nda küresel işlerin %40'ının, gelişmiş ekonomilerde %60'ının AI'dan etkileneceğini ve en riskli grubun yeni mezunlar olduğunu belirtti.
Birden fazla ülkeden bağımsız çalışmaların aynı yönde sinyal vermesi, AI maruziyetinin önce yeni mezun/genç işe alımlarında hissedilebileceğine işaret edebilir. Ege'deki KOBİ'ler için bu, özellikle ofis ve müşteri hizmetleri rollerinde işe alım ve beceri geliştirme stratejilerinin gözden geçirilmesini gerektirebilir; etkinin boyutu sektöre ve firmaya özgü fizibilite gerektirir.
YEKA 2026 ihalesiyle 2.400 MW güneş-rüzgar kapasitesi için başvurular toplandı
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 13 Ekim 2026'da YEKA GES-2026 (14 yarışma, 900 MW) ve YEKA RES-2026 (7 yarışma, 1.500 MW) kapsamında toplam 2.400 MW bağlantı kapasitesi için yatırımcı başvurularını kabul etti.
- Tavan fiyat 5,50 €cent/kWh, taban fiyatlar güneşte 3,25, rüzgarda 3,50 €cent/kWh olarak belirlendi; yatırımcılara 22 yıla kadar uzatılan kredi imkânı tanındı.
- Aynı hafta TÜREB Başkanı İbrahim Erden, 15.900 MW'a ulaşan karasal rüzgar kapasitesinin Türkiye'ye yılda yaklaşık 4 milyar dolar doğal gaz ithalat tasarrufu sağladığını, 2035'te 48 GW hedefiyle bu rakamın 10-12 milyar dolara çıkabileceğini açıkladı.
Uzun vadeli kredi imkânlarıyla desteklenen YEKA modeli, güneş/rüzgar potansiyeli yüksek Ege'deki organize sanayi bölgeleri ve büyük enerji tüketicisi KOBİ'ler için kendi üretim yatırımlarını değerlendirme fırsatı açabilir. Rüzgar kapasitesindeki büyümenin ithalat tasarrufuna katkısı, enerji maliyeti baskısı yaşayan sanayiciler için orta vadede fiyat istikrarına dolaylı katkı sağlayabilir; yatırım fizibilitesi firmaya özgü değerlendirme gerektirir.
Lancet Komisyonu insan sağlığına yönelik 17 küresel felaket tehdidi belirledi
- 12 Ekim 2026'da Berlin'deki Dünya Sağlık Zirvesi'nde tanıtılan Lancet Komisyonu raporu, 204 ülkeyi inceleyerek insan sağlığına yönelik 17 'felaket' tehdit belirledi.
- Bunlardan ikisinin -yapay zekânın kötüye kullanımı ve nükleer çatışma- 'yok oluş potansiyeli' taşıdığı vurgulandı.
- Rapor obeziteyi küresel hastalık yüküne en büyük tekil katkı olarak sıraladı; antimikrobiyal direnç, hava kirliliği, iklim değişikliği ve sağlığa yönelik kalkınma yardımındaki düşüşü de öncelikli risk alanları olarak listeledi.
Bu çerçeve, kurumsal risk yönetimi ve iş sürekliliği planlaması yapan Ege sanayicileri için sağlık, iklim ve teknoloji risklerinin birbirine bağlı ele alınması gerektiğine işaret edebilir. Özellikle gıda, sağlık ve ilaç tedarik zincirlerinde dayanıklılık yatırımları önümüzdeki dönemde önem kazanabilir; kurumsal uygulama firmaya özgü değerlendirme gerektirir.
Türk Eximbank ve KOSGEB'den KOBİ finansmanına erişimi genişleten çift hamle
- Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 6 Ekim 2026'da Türk Eximbank'ın iş modelini değiştirdiğini açıkladı: alıcı kredisi, proje finansmanı ve tedarik zinciri finansmanı çeşitlendirilecek; KOBİ'lerin ve kadın girişimcilerin finansmana erişimi artırılacak, yüksek teknoloji ihracatı ve yeşil dönüşüm yatırımları önceliklendirilecek.
- 2026 hedefi toplam 59 milyar dolar destek (28 milyar dolar kredi + 31 milyar dolar sigorta) olarak belirlendi.
- KOSGEB, 12 Ekim 2026'da Girişimci Destek Programı'nı yeniledi: İş Geliştirme Desteği üst limiti 2,25-2,5 milyon TL'ye çıkarıldı, destek oranı %80'e yükseltildi; 3. dönem başvuruları 12-31 Ekim 2026 arasında alınıyor.
Dış ticaret finansmanı ve girişimcilik desteklerinde eşzamanlı genişleme, Ege'deki ihracatçı ve büyüme aşamasındaki KOBİ'ler için yüksek teknoloji ve yeşil dönüşüm odaklı proje başvurularını değerlendirmek açısından bir fırsat penceresi olabilir. Başvuru koşullarına uygunluk ve yararlanma stratejisi firmaya özgü değerlendirme gerektirir.
Çin bağlantılı Flax Typhoon grubuna karşı 7 ülkeden ortak siber güvenlik uyarısı
- 8-9 Ekim 2026'da ABD (CISA/FBI/NSA) liderliğinde Avustralya, Kanada, Japonya, Yeni Zelanda, İspanya ve İngiltere'nin katıldığı ortak uyarı (AA26-281A), Çin bağlantılı Integrity Technology Group'un desteklediği Flax Typhoon grubunun eski ama yaygın kullanılan 8 güvenlik açığını (Apache Struts, ISC BIND, ProFTPD, Strapi vb.) istismar ederek devlet, üretim, sağlık ve eğitim kurumlarını dünya genelinde hedef aldığını açıkladı.
- CISA 5 CVE'yi bilinen istismar edilen açıklar kataloğuna ekleyip federal kurumlara 11 Ekim'e kadar yama zorunluluğu getirdi; FBI saldırı altyapısına ait 7 alan adını müsadere etti.
- Aynı hafta (7-9 Ekim) npm paket ekosisteminde 'Shai-Hulud' ailesinden yeni bir tedarik zinciri solucanı ('tensorlake' paketi ve SAP ile ilişkili paketler) tespit edildi; kimlik bilgisi ve SSH anahtarı hırsızlığı ile kendi kendini yayma özellikleriyle açık kaynak bağımlılık zincirini hedef alıyor.
Üretim ve kritik altyapı sektörlerini hedef alan devlet destekli saldırganların eski ve bilinen açıkları istismar etmesi, Ege sanayicileri için temel yama yönetimi ve yazılım tedarik zinciri denetiminin ertelenemeyecek bir öncelik haline geldiğine işaret edebilir. Açık kaynak paket ekosistemindeki tekrarlayan solucan saldırıları da yazılım tedarikçisi seçiminde ek dikkat gerektirebilir; kurum özelinde risk değerlendirmesi önerilir.
Radarda kalan diğer başlıklar
Otomotivde üretim-ihracat ayrışması: adet geriliyor, değer artıyor
OSD'nin 12 Ekim 2026'da açıkladığı Ocak-Eylül verilerine göre toplam otomotiv üretimi %6, otomobil üretimi %17 azalırken, ihracat değer bazında %3 artışla 31,1 milyar dolara ulaştı; adet bazında ihracat ise %11 geriledi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Bu ayrışma, sektörde daha yüksek katma değerli modellere geçişin üretim hacmindeki daralmayı kısmen telafi etmeye başladığına işaret edebilir.
AB-Çin ticaret geriliminde sanayi baskısı ve yeni soruşturmalar
8 Ekim 2026'da 44 Avrupalı sanayi birliği AB'den Çin'in haksız ticaret uygulamalarına karşı acil önlem talep ederken, Avrupa Komisyonu 9 Ekim'de Çin menşeli alüminyum ürünlerine uygulanan anti-damping vergilerinin süre sonu incelemesini başlattı.
İZSİAD üyesi için 🟨: AB-Çin ticaret sürtüşmesinin derinleşmesi, Ege'deki metal, kimya ve otomotiv parçaları üreticileri için hem rekabet hem tedarik zinciri riskini artırabilir.
Akkuyu NGS'de ilk kritikliğe doğru kritik eşik aşıldı
Türkiye'nin ilk nükleer santrali Akkuyu'nun 1. ünitesinde 9 Ekim 2026'da birincil devre hidrolik testleri tamamlandı; devre basıncı 24,5 MPa'ya, su sıcaklığı 135°C'ye çıkarılarak VVER-1200 reaktörü için güvenlik kriterleri doğrulandı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Nükleer kapasitenin devreye girmesi, orta-uzun vadede sanayi için baz yük elektrik arzının çeşitlenmesine katkı sağlayabilir.
DSÖ'den gebelik kaynaklı hipertansiyona karşı 10 yıllık küresel yol haritası
DSÖ ve ortakları 8 Ekim 2026'da, gebeliklerin %10-15'ini komplike eden ve yılda yaklaşık 42.000 anne ölümüne yol açan hipertansif bozukluklara karşı 2026-2035 küresel yol haritasını yayınladı.
Cari dengede Ağustos sürprizi: enerji ve altın hariç fazla 8,2 milyar dolara çıktı
TCMB'nin 13 Ekim 2026'da açıkladığı verilere göre Ağustos'ta cari işlemler hesabı 4,05 milyar dolar fazla verdi; altın ve enerji hariç fazla 8,2 milyar dolara ulaşırken merkez bankası rezervleri aynı dönemde 30,1 milyar dolar azaldı.