TÜİK'in 2 Ekim 2026'da açıkladığı verilere göre Türkiye'de işletmelerde yapay zekâ kullanımı bir yılda ikiye katlandı, ancak asıl darboğaz nitelikli işgücü/uzmanlık eksikliği olarak öne çıktı.
- TÜİK'in 2 Ekim 2026 tarihli Hanehalkı ve Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması'na göre, 10+ çalışanlı işletmelerde yapay zekâ kullanım oranı 2025'te %7,5'ten 2026'da %14'e yükseldi.
- Bireylerde (16-74 yaş) üretken yapay zekâ kullanımı %19,2'den %37,6'ya çıktı; en yüksek kullanım %64,9 ile 16-24 yaş grubunda görüldü.
- İşletme büyüklüğüne göre kullanım oranı 10-49 çalışanlı KOBİ'lerde %12,8, 50-249 çalışanlıda %17, büyük işletmelerde ise %37,1 oldu.
- Yapay zekâyı henüz kullanmayan işletmelerin %72,3'ü bunun nedenini 'ilgili uzmanlık/yetenek eksikliği' olarak gösterdi.
Bu veri, İzmir/Ege'deki KOBİ'lerin yapay zekâ benimsemede büyük işletmelere kıyasla (%12,8'e karşı %37,1) belirgin geride kaldığını, ancak asıl engelin teknolojiye erişim değil kurum içi uzmanlık eksikliği olabileceğini gösteriyor. İZSİAD üyesi firmalar için bu, AI araçlarına yatırımdan önce çalışan eğitimi ve iç yetkinlik geliştirmeye öncelik vermenin veriyle desteklendiği şeklinde okunabilir; firmaya özgü uygulama kararları ayrı bir fizibilite gerektirir.
Enerji maliyeti baskısı ve Yeşil OSB sertifikasyon kriterleri, organize sanayi bölgelerini kendi yenilenebilir enerji santrallerini kurmaya yöneltiyor; Aliağa'daki ALOSBİ 35 MW'lık rüzgâr enerjisi santrali için altyapı ihalesine çıktı.
- 30 Eylül 2026'da Aliağa Kimya İhtisas ve Karma OSB (ALOSBİ), toplam 35 MW kurulu güçte 5 rüzgâr enerji santralinin temel ve yol yapım inşaatı için ihaleye çıktı; teklif son tarihi 20 Ekim 2026.
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı/TSE'nin Yeşil OSB sertifikasyon programında sertifikalı OSB sayısı 2025 sonundaki 27'den Eylül 2026 itibarıyla 31'e yükseldi.
- OSBÜK'e göre OSB'lerdeki yenilenebilir kurulu güç (5.148 MW) fosil kapasiteyi (3.482 MW) geride bırakmış durumda.
Elektrik maliyetlerinin sanayi girdilerindeki ağırlığı ve Yeşil OSB kriterlerinin yaygınlaşması, İzmir/Ege'deki OSB yönetimlerini kendi enerji üretim varlıklarına yatırıma yönlendirebilir; bu eğilim özellikle enerji yoğun kimya-metal sanayisi barındıran Aliağa gibi bölgelerde hem maliyet hem de AB tedarik zinciri uyumu açısından rekabet avantajı sağlayabilir. İnşaat/ruhsat süreçlerindeki olası gecikmeler ise izlenmesi gereken bir risk olarak kalıyor.
Çin imalat PMI'si Eylül'de genişlemeye dönerken Türkiye İmalat PMI'si art arda dördüncü ayını daralmada tamamladı.
- 30 Eylül 2026'da Çin Ulusal İstatistik Kurumu verilerine göre resmi imalat PMI, Ağustos'taki 49,8'den Eylül'de 50,1'e yükseldi; üretim alt endeksi 51,7 ile 2026'nın en yüksek seviyesine çıktı.
- 1 Ekim 2026'da İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI'si Ağustos'taki 48,1'den Eylül'de 47,9'a geriledi; izlenen 10 sektörden 9'unda üretim daraldı.
- Düşüşün arkasında Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği yakıt/hammadde/taşıma maliyeti artışları var; girdi maliyeti enflasyonu 4 ayın en yükseğine çıktı ve zayıflama 2,5 yıllık bir eğilimin parçası olarak nitelendirildi.
İzmir/Ege'deki ihracatçı KOBİ'ler için bu ayrışma iki yönlü risk taşıyabilir: Çin'in yeniden ivmelenen imalat kapasitesi fiyat/rekabet baskısını artırırken, iç talep daralması ve jeopolitik kaynaklı lojistik/girdi maliyeti şokları sipariş hacmini ve nakit akışını zorlayabilir. Koşullu olarak, maliyet kontrolü ve otomasyon yatırımlarını önceliklendiren firmaların bu daralma döneminde göreli olarak daha dayanıklı kalması beklenebilir.
Araştırmacılar, güvenlik önlemleri devre dışı bırakılmış bir yapay zekâ ajanıyla saniyeler içinde yüzlerce hedefi otomatik tarayan bir suç altyapısını açığa çıkardı.
- ThreatMon araştırmacıları, 28 Eylül 2026 tarihli raporda Mayıs-Ağustos 2026 arasında aktif olan bir operasyona ait, kimlik doğrulaması olmadan herkese açık bir sunucu tespit etti.
- Sunucuda, güvenlik mekanizmaları 'HERMES_DISABLE_SAFETY=1' komutuyla devre dışı bırakılmış bir yapay zekâ ajanı (Nous Research Hermes/DeepSeek tabanlı) yer alıyordu; bu ajan 10 saniyede ~1.200 rastgele IP adresini tarayarak 200'den fazla kimlik bilgisi deseni arıyordu.
- Ele geçirilen altyapıda 16.834 çalınmış kimlik bilgisi ve ~498.000 hedef URL (449 Fransız kamu kurumu alt alan adı dahil) bulundu.
Bu olay, saldırganların 'jailbreak' edilmiş yapay zekâ ajanlarını otomatik keşif/istismar/kimlik hırsızlığı hattına entegre ettiğini gösteriyor olabilir; ölçek (saniyeler içinde yüzlerce hedef) insan tabanlı saldırı hızını geride bırakmış görünüyor. İzmir/Ege sanayi KOBİ'leri için pratik sonuç, internete açık yönetim panelleri ve zayıf/varsayılan parolaların artık güvenli sayılamayacağı; temel siber hijyenin (yama, çok faktörlü kimlik doğrulama, dış yüzey taraması) öncelik sırasının yükselmesi gerekebileceğidir.
AB, 1 Ekim 2026'dan itibaren çelik ithalatında 'eritme ve döküm ülkesi' belgesi zorunluluğunu yürürlüğe soktu; kural özellikle Türkiye gibi yeniden haddeleme merkezlerini hedefliyor.
- 1 Ekim 2026 itibarıyla AB'ye giren geniş bir çelik ürün grubunda (sıcak/soğuk haddelenmiş saclar, metal kaplı saclar, filmaşin, profiller, gaz boruları vb.) ithalatçıların çeliğin hangi ülkede eritilip döküldüğünü Mill Test Certificate ile kanıtlaması zorunlu hale geldi; kanıtlanamayan sevkiyatlar reddedilecek.
- Düzenleme, kota dışı gümrük vergisini %50'ye çıkaran ve yıllık 18,3 milyon ton gümrüksüz kota getiren (AB) 2026/1384 sayılı tüzüğün son aşaması.
- Kuralın asıl hedefi, ithal slab/sıcak haddelenmiş bobini işleyip AB'ye yeniden ihraç eden Türkiye, Vietnam, Tayland ve Malezya gibi 'yeniden haddeleme merkezleri' — işlenen malzeme artık işleyen değil, eritme ülkesinin kotasından sayılacak.
Eğer İzmir/Ege merkezli çelik haddeleme ve nihai ürün üreticileri ithal slab/HRC kullanıyorsa, artık tedarikçi bazında eritme-döküm belge zincirini eksiksiz takip etmek zorunda kalabilir; belge zincirinde boşluk olursa sevkiyat AB gümrüğünde reddedilme riskiyle karşılaşabilir. KOBİ'ler için pratik etki muhtemelen ek evrak yükü, tedarikçi denetimi ve olası lojistik gecikmeler şeklinde olacak; nihai maliyet etkisi firmaya özgü fizibilite gerektirir.
Radarda kalan diğer başlıklar
ABD'nin Küresel HIV Desteği Yapısal Olarak Geriliyor
ABD Dışişleri Bakanlığı/CDC'nin PEPFAR'a desteği 30 Eylül 2026 itibarıyla çoğu ülkede sona erdi; Güney Afrika, Mozambik ve Tanzanya'da sürveyans ve laboratuvar hizmetleri kesintiye uğradı, dünya genelinde 8,7 milyondan fazla hastayı etkileyen programlarda teknik destek 'ücret karşılığı' modele geçti.
İZSİAD üyesi için 🟨: Küresel sağlık finansmanının ABD merkezli modelden çok kutuplu modellere kayması, boşalan tedarik zincirlerinde (test kiti, laboratuvar sarf malzemesi) yeni ihracat fırsatları doğurabilir.
Ağustos'ta Dış Ticaret Açığı %22,3 Büyüdü
TÜİK'in 30 Eylül 2026 verilerine göre ihracat %8,1 artışla 23,47 milyar dolara çıkarken ithalat %10,5 artışla 28,71 milyar dolara yükseldi; dış ticaret açığı %22,3 büyüyerek 5,24 milyar dolara ulaştı, ihracatın ithalatı karşılama oranı %81,7'ye geriledi.
İZSİAD üyesi için 🟨: İhracat artışına rağmen ithalatın daha hızlı büyümesi, ara/sermaye malı bağımlılığının sürdüğünü ve kur/girdi maliyeti baskısının yakından izlenmesi gerektiğini düşündürebilir.
AI Yetenek Talebi Kıdemliye Kayıyor
Naukri JobSpeak Eylül 2026 endeksine göre Hindistan'da genel beyaz yaka işe alımı yıllık sadece %2 artarken, AI/ML rollerinde işe alım %20 yükseldi; 13-16 yıl deneyimli AI/ML profesyonellerine talep %54 arttı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Veri, AI döneminde istihdamın toptan azalmaktan çok kıdemli/özelleşmiş yeteneğe doğru kutuplaştığını gösteriyor olabilir; bu eğilim doğrulanırsa Türkiye'de de yeni mezun istihdamının otomatik büyümeyeceği öngörülebilir.
9 Ülkeden Fidye Yazılımı Çetesine Ortak Operasyon
30 Eylül 2026'da Europol koordinasyonunda 9 ülkenin katıldığı 'Operation KillSwitch' ile, 16 yaşındaki lidere sahip olduğu iddia edilen KillSec fidye yazılımı çetesinin altyapısı çökertildi; grup 2024'ten beri bulut depolama yanlış yapılandırmalarını istismar ederek ~1.000 saldırı gerçekleştirmişti.
İZSİAD üyesi için 🟨: Fidye yazılımı hizmetinin (RaaS) giriş bariyerinin bu kadar düşmesi, KOBİ'lerin artık 'küçük hedef' güvencesiyle hareket edemeyeceğine işaret edebilir.
Türkiye İçin 120+ GW Güneş-Rüzgâr Yol Haritası
29 Eylül-1 Ekim 2026'da İstanbul'da düzenlenen 16. Dii Desert Energy Liderlik Zirvesi'nde, Dünya Bankası, EBRD ve KfW gibi kurumların katılımıyla Türkiye'nin 2035'e kadar 120+ GW güneş-rüzgâr kapasitesiyle Avrupa-MENAT arasında 'yeşil köprü' olabileceğine dair bir yol haritası sunuldu; aynı hafta Enerji Bakanı Bayraktar Almanya'ya yeşil hidrojen ve şebeke yatırımı için ortaklık çağrısı yaptı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Uluslararası finans kuruluşlarının ilgisi, önümüzdeki yıllarda şebeke/depolama/elektrolizör yatırımlarının hızlanabileceğine işaret edebilir; zirve çıktılarının somut yatırım kararına dönüşüp dönüşmeyeceği henüz netlik kazanmadı.