2026'da teknoloji sektöründe AI gerekçeli işten çıkarmalar rekor kırdı
- SkillSyncer verilerine göre 2026'da (25 Eylül itibarıyla) 519 ayrı olayda 225.122 teknoloji çalışanı işten çıkarıldı; bu rakam 2025'in tamamını zaten geride bıraktı.
- Challenger, Gray & Christmas'a göre Mayıs 2026'ya kadar 87.714 kesinti doğrudan yapay zekâya bağlandı — 2025'in tamamındaki 54.836 rakamını aştı.
- Oracle, SEC'e sunduğu dosyada AI teknolojilerinin benimsenmesi nedeniyle işgücünü yaklaşık 162.000'den 141.000'e (%13) indirdiğini açıklarken, aynı dönemde AI altyapısına 55,7 milyar dolar yatırım yaptığını bildirdi.
Bu tablo, AI yatırımı ile istihdam arasındaki ayrışmanın küresel ölçekte somutlaştığını gösteriyor olabilir; İzmir/Ege'deki ihracatçı ve imalatçı firmalar için de orta vadede yapay zekâ destekli süreç otomasyonunun önce idari/ofis fonksiyonlarında istihdam yapısını değiştirebileceği öngörülebilir. Ancak bu dönüşümün hızı ve kapsamı firmaya özgü fizibiliteye ve sektörel otomasyon olgunluğuna bağlı olduğundan kesin bir öngörüde bulunulamaz; İK planlamasında yeniden beceri kazandırma (reskilling) bütçelerinin şimdiden gündeme alınması gerekebilir.
Almanya, 2045'e kadar fosil yakıtlardan tam çıkış yol haritasını onayladı
- Alman federal kabinesi 24 Eylül 2026'da kömür-petrol-gazdan 2045'e kadar tam çıkışı öngören ulusal enerji yol haritasını onayladı.
- Elektrik üretiminde yenilenebilir enerji payının %80'e çıkarılması, 2030'a kadar 215 GW güneş ve 12 GW kara rüzgâr kapasitesi eklenmesi hedefleniyor.
- Kömürden çıkış tarihi önceki 2038 hedefinden 2035'e çekildi.
Avrupa'nın en büyük sanayi ekonomisinin hızlandırılmış bir fosil çıkış takvimi benimsemesi, tedarik zincirinde yer alan Ege'li ihracatçı firmalar için orta vadede yeşil dönüşüm uyum baskısının (ör. karbon maliyeti, tedarikçi sertifikasyonu) güçleneceğine işaret ediyor olabilir. İzmir'deki enerji-yoğun sanayi işletmelerinin, Alman/AB tedarik zincirlerinde kalıcı olabilmek için yenilenebilir enerji tedarik oranlarını ve karbon raporlamasını şimdiden gözden geçirmesi faydalı olabilir; ancak somut etki sektöre ve müşteri portföyüne göre değişir.
ABD, yapay zekâ destekli adaptif klinik deneme sistemine geçiş için ulusal program başlattı
- ABD Sağlık Bakanlığı (HHS), ARPA-H aracılığıyla 30 Eylül 2026'da 'SURPASS' adlı 5 yıllık programı duyurdu; program geleneksel faz yapısı yerine simülasyon ve gerçek zamanlı veri analiziyle AI destekli adaptif klinik deneme tasarımını hedefliyor.
- Programla eş zamanlı olarak klinik saha altyapısı (STACK), ulusal veri altyapısı (COMMONS) ve hasta katılımı (CINCH) adlı üç tamamlayıcı program daha duyuruldu.
- Girişim, tek bir şirket değil ABD'nin klinik araştırma sisteminin yapısal/politika düzeyinde yeniden tasarımını hedefliyor.
Klinik araştırma süreçlerinin AI ile hızlandırılması, ilaç/tıbbi cihaz geliştirme sürelerini kısaltarak küresel biyoteknoloji rekabetini yeniden şekillendirebilir. Ege Bölgesi'nde sağlık/biyoteknoloji alanında faaliyet gösteren veya tedarikçi olan firmalar için, orta-uzun vadede klinik araştırma ortaklıkları ve veri altyapısı standartlarının değişebileceği göz önünde bulundurulabilir; ancak bu gelişmenin Türkiye pazarına yansıması zaman alabilir ve firmaya özgü değerlendirme gerektirir.
Sanayi Bakanlığı, teşvik belgeli yatırımlara doğrudan Öncelikli Finansman Belgesi vermeye başladı
- Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 30 Eylül 2026'da Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında teşvik belgeli ve Stratejik Yatırım Belgeli yatırımcılara doğrudan Öncelikli Finansman Belgesi (ÖFB) verileceğini duyurdu.
- 100 milyon TL ve üzeri imalat sanayi yatırımları otomatik kapsama girerken, diğer yatırımlar katma değer/Ar-Ge kriterlerine göre puanlanıp 50 puan üzerinde ÖFB alabilecek.
- ÖFB sahipleri yatırım tutarının %50'sine ve 1 milyar TL'ye kadar YTAK kredisi kullanabilecek; program bugüne kadar 84 proje ve 530 milyar TL yatırımı kapsadı.
Bu düzenleme, İzmir ve Ege'deki imalat sanayi KOBİ'lerinin teşvik belgeli yatırımlarda kredi erişimini hızlandırabilir ve özellikle katma değerli/Ar-Ge yoğun projelerde finansman maliyetini düşürebilir. Yine de ÖFB alabilmek puanlama kriterlerine bağlı olduğundan, yatırım planı yapan üyelerin erken aşamada danışmanlık alarak başvuru stratejisini netleştirmesi faydalı olabilir.
Humanoid robotlar otomotiv üretiminde pilot aşamadan seri dağıtıma geçiyor
- Hyundai Motor Group'un ABD Georgia'daki Robotics Metaplant Application Center tesisi, Boston Dynamics'in Atlas robotlarını Haziran'daki pilot aşamadan Eylül 2026'da tam operasyona taşıdı; robotlar otomotiv parça sıralama/sekanslama görevlerinde kullanılıyor.
- Hyundai, küresel tesislerine 25.000 Atlas birimi dağıtmayı ve yıllık 30.000 robot üretebilecek ayrı bir üretim tesisi kurmayı planlıyor.
- Aynı dönemde Figure AI/BMW (Spartanburg, lojistik sıralama), Agility Robotics/Toyota ve XPeng gibi üreticilerin de benzer pilottan seri dağıtıma geçişleri gözlemlendi — bu tekil bir şirket haberi değil, sektörel bir eğilim.
Humanoid robotların otomotiv ve lojistik hatlarında pilot aşamadan seri kullanıma geçmesi, orta vadede üretim hattı otomasyonunun robotik iş gücüyle tamamlanacağı bir döneme işaret ediyor olabilir. İzmir/Ege'deki otomotiv yan sanayi ve lojistik firmaları için bu, hem rekabetçi baskı hem de fırsat (entegrasyon/tedarikçilik) anlamına gelebilir; ancak teknolojinin maliyet-etkinliği ve Türkiye'deki uygulanabilirliği firmaya özgü fizibilite gerektirir.
Radarda kalan diğer başlıklar
Fidye yazılımı gruplarında veri hırsızlığı bir yılda %275 arttı
Zscaler ThreatLabz'ın Nisan 2025-Mart 2026 dönemini kapsayan raporuna göre en aktif 10 fidye yazılımı grubunun çaldığı veri miktarı yıllık %275,8 artışla 896,2 terabayta ulaştı; ortalama fidye ödemesi 431.995 dolara çıktı ve saldırganlar üst düzey yöneticileri hedef almaya yöneldi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Saldırganların şifrelemeden çok veri sızdırmaya yönelmesi, KOBİ'ler için de yedekleme kadar veri sızıntısı önleme ve erişim denetiminin öncelik kazanması gerektiğine işaret edebilir.
AB, Çin dahil 5 ülke menşeli PVC ithalatına anti-damping soruşturması başlattı
AB Komisyonu, Avrupalı üreticilerin şikayeti üzerine 12 ayda ithalatta görülen yaklaşık %100'lük artış gerekçesiyle Çin, Tayvan, Meksika ve Güney Kore menşeli PVC ithalatına yönelik soruşturma açtı (Case AD762); geçici önlemler Nisan 2027'de bekleniyor.
İZSİAD üyesi için 🟨: Bu soruşturma, İzmir/Aliağa merkezli PVC/petrokimya üretiminin rekabet ortamını ve girdi fiyatlarını dolaylı etkileyebilir; sürecin sonucu izlenmeye değer.
WEF baş ekonomistleri: AI benimseme hızlanıyor ama istihdam yaratımı şüpheli
Dünya Ekonomik Forumu'nun Eylül 2026 anketine göre baş ekonomistlerin %97'si önümüzdeki 12 ayda AI benimsemesinin artacağını öngörürken, %61'i veri merkezi yatırımının anlamlı küresel istihdam yaratmayacağını düşünüyor.
Amerika kıtasında kızamık vakaları aşı tereddüdüyle 2000'den bu yana rekor seviyede
PAHO'nun 24 Eylül 2026 raporuna göre ABD'de kızamık vakaları 3.659'a ulaşarak 2000'de eliminasyon ilanından bu yana en yüksek yıllık rakamı oluşturdu; anaokulu çağı MMR aşı kapsamı %95,2'den %92,4'e geriledi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Aşı tereddüdü kaynaklı bulaşıcı hastalık riskinin artması, sağlık/biyoteknoloji alanında aşı iletişimi ve halk sağlığı hizmetlerine olan talebi büyütebilir.
Gümrüklerde ay/çeyrek sonu ihracat işlemlerini hızlandırma talimatı
Gümrükler Genel Müdürlüğü, 30 Eylül gün sonuna kadar ihracat beyannamelerinin tescil, muayene ve kapanış işlemlerinin geciktirilmeden tamamlanmasını istedi; gerekli gümrüklerde fazla mesai uygulanabileceği bildirildi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Bu, Ege'deki ihracatçı KOBİ'lerin ay/çeyrek sonu teslimat takvimini rahatlatabilir; benzer dönemsel darboğazlar için önceden planlama önerilir.