41 ülkeden veri: Yapay zekâyı yoğun kullanan şirketlerde kıdemli istihdam artarken junior işler geriliyor
- Stanford (Bharat Chandar) ve King's College London (Bouke Klein Teeselink) araştırmacıları, 21.09.2026'da yayımladıkları çalışmada 41 ülkeden 2021-2026 arası 1,25 milyar iş ilanı ve 154 milyon istihdam kaydını inceledi.
- AI'yı yoğun kullanan şirketlerde 5 yılda kıdemli pozisyon istihdamı %6,7 artarken, junior/giriş seviyesi istihdam %3 geriledi; junior çalışan payı 1,9 puan düştü.
- Etki Brezilya, Suudi Arabistan ve İngiltere dahil çok sayıda ülkede gözlemlendi; araştırmacılar AI'nın junior çalışanlar için işgücü tasarrufu, kıdemliler için işgücü genişletici olduğu sonucuna vardı.
AI'ya yatırım yapan Ege KOBİ'leri kıdemli/uzman personel talebini artırabilir; bu durum yeni mezun alımı ve staj/yetiştirme programlarını daraltma riski taşıyabilir. Bölgesel firmaların AI verimliliği ile genç yetenek yatırımı arasında bilinçli bir denge kurması, orta-uzun vadede nitelikli işgücü açığını önlemek açısından önemli olabilir.
AB, 1968'den bu yana en kapsamlı gümrük reformunu yürürlüğe koydu: merkezi Gümrük İdaresi ve dijital Veri Merkezi geliyor
- AB Parlamentosu ve Konseyi'nin kabul ettiği yeni Birlik Gümrük Kanunu ve Tüzük (AB) 2026/2108, 19.09.2026'da AB Resmi Gazetesi'nde yayımlandı ve 21.09.2026'da yürürlüğe girdi.
- Reform, Fransa/Lille merkezli yeni bir AB Gümrük İdaresi ve ortak dijital 'Gümrük Veri Merkezi' kuruyor; e-ticaret platformları doğrudan ithalatçı sayılacak ve düşük değerli gönderilere işlem ücreti getiriliyor.
- E-ticaret/mesafeli satış hükümleri 01.11.2026'dan itibaren uygulanacak, merkezi Gümrük Otoritesi 2027'de faaliyete geçecek; Komisyon yıllık 2 milyar €'nun üzerinde idari tasarruf öngörüyor.
Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde AB mevzuatına büyük ölçüde paralel hareket ettiğinden, bu reform Ege ihracatçılarının (özellikle e-ihracat/mikro ihracat yapan KOBİ'lerin) beyanname ve belge süreçlerinde orta vadede uyum yatırımı gerektirebilir. AB'ye doğrudan tüketiciye satış (D2C) yapan firmaların düşük değerli gönderi ücretlendirmesine karşı fiyatlandırma stratejilerini gözden geçirmesi gerekebilir.
TCMB Başkanı Karahan New York'ta enerji fiyat şokuna dikkat çekti, haftalık rezervler geriledi
- TCMB Başkanı Fatih Karahan, 22.09.2026'da New York'ta yaptığı sunumda, Brent petrol fiyatının 27 Şubat'taki 72 dolardan 21 Eylül itibarıyla 101 dolara (%39 artış) yükseldiğini belirterek enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin sürdüğünü vurguladı.
- Aynı hafta açıklanan TCMB verilerine göre 18 Eylül haftasında toplam rezervler 4,3 milyar dolar azalarak 174,4 milyar dolara geriledi; döviz rezervleri 5,6 milyar dolar azalırken altın rezervleri 1,3 milyar dolar arttı.
Enerji girdi maliyeti yüksek Ege sanayi kollarında (tekstil, gıda, metal, kimya) TCMB'nin açıkça öne çıkardığı petrol/enerji fiyat riski, önümüzdeki dönemde girdi maliyetlerinde baskı ve kur oynaklığına işaret edebilir. Rezervlerdeki gerileme, TL istikrarı ve ithalat maliyetleri açısından KOBİ'lerin finansman ve stoklama planlamasında temkinli olmasını gerektirebilir.
IMTS 2026: İmalat sektöründe trend sıfırdan 'akıllı fabrika' değil, mevcut tesislerin kademeli AI/IoT dönüşümü
- 14-19 Eylül 2026'da Chicago'da düzenlenen ve 123 ülkeden 91.295 katılımcıyı ağırlayan Uluslararası İmalat Teknolojileri Fuarı'nda (IMTS) ilk kez 'Industrial AI Arena' ve Endüstriyel Yapay Zeka Konferansı düzenlendi; kapasite artırılmasına rağmen erken tükendi.
- 22-23.09.2026'da yayımlanan sektör değerlendirmelerine göre 2026'nın ana eğilimi, mevcut ('brownfield') ekipmanı sensör/IoT ve AI ile bağlayarak kademeli otomasyon uygulamak (önce tesisin %5'i, sonra %10-20'si); metal katmanlı imalat (metal AM) talebi 'aşırı yüksek' olarak tanımlandı.
Sıfırdan akıllı fabrika yatırımı yerine mevcut makine parkını kademeli olarak sensör/AI ile bağlama yaklaşımı, kısıtlı yatırım bütçesine sahip Ege KOBİ'leri için daha uygulanabilir bir model sunabilir. Metal katmanlı imalat talebindeki artış, kalıp/parça üreten yerel tedarikçiler için olası bir pazar fırsatına işaret edebilir; ancak firmaya özgü fizibilite gerektirir.
GHAPPIER kampanyası: npm'in 'güvenilir yayınlama' mekanizması istismar edildi, imzalı paketler dahi güvenilmez hale geldi
- CloudSEK araştırmacıları, 'GHAPPIER' adlı kötü amaçlı yükleyicinin npm'in OIDC tabanlı 'trusted publishing' mekanizmasını istismar ederek 65 GitHub deposu ve 22 hesabı ele geçirdiğini, 73 dosyaya bulaştığını 21-22.09.2026'da açıkladı.
- Saldırı 9 Eylül'de bir paket bakımcısının hesabına erişimle başladı; kötü amaçlı paket npm'in kriptografik 'provenance/attestation' (Sigstore) doğrulamasından geçmiş görünüyordu.
Bölgedeki üretim firmalarının ERP/MES panelleri, e-ticaret entegrasyonları ve IoT arayüzleri sıklıkla açık kaynak npm paketlerine dayanıyor; 'imzalı/onaylı' paketlerin dahi güvenli sayılamaması, dış kaynak yazılım geliştirici kullanan işletmelerin bağımlılık taraması ve paket bütünlüğü kontrolünü gözden geçirmesini gerektirebilir. Bu, firmaya özgü teknik denetim gerektiren bir konudur.
Radarda kalan diğer başlıklar
ABD'de batarya depolamada çeyreklik rekor: 18,9 GWh
Wood Mackenzie/ACP'nin Q2 2026 raporuna göre ABD, 2026'nın 2. çeyreğinde 18,9 GWh ile tarihi bir batarya depolama kurulum rekoru kırdı (yıllık %17 artış); ortalama sistem süresi 2,8 saatten 3,5 saate çıktı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Depolama sürelerinin uzaması, GES+batarya hibrit yatırımı yapan Ege OSB'lerinde gündüz-gece tarife arbitrajı ve kesinti riskini azaltma potansiyeline işaret edebilir.
Küresel Fon, uzun etkili HIV önleyici ilaç lenacapavir için jenerik tedarik genişletmeye hazırlanıyor
Küresel Fon, 24.09.2026'da altı ayda bir uygulanan HIV önleyici enjeksiyon lenacapavir için jenerik arzın 2026 sonunda başlayacağını, 2028 sonuna kadar 3 milyon kişiye ulaşma hedefinin sürdüğünü açıkladı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Jenerik ilaç/API üretim kapasitesi olan Ege ilaç sanayicileri için küresel sağlık tedarik zincirlerine girme potansiyeli doğurabilir; firmaya özgü fizibilite gerektirir.
TÜİK Tüketici Güven Endeksi 8 yılın zirvesinde, inşaat güveni geriledi
TÜİK-TCMB Tüketici Eğilim Anketi'ne göre Tüketici Güven Endeksi Eylül 2026'da %1,3 artışla 91,9'a çıkarak Temmuz 2018'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; inşaat sektörü güven endeksi ise %0,2 azalışla 83'e geriledi.
İZSİAD üyesi için 🟨: Tüketici güvenindeki yükseliş iç talebe dayalı Ege KOBİ'leri (perakende, gıda) için olumlu olabilirken, inşaat güvenindeki gerileme yapı malzemesi tedarikçileri için temkinli bir tablo çizebilir.
AB Sayıştayı: AB'nin siber kriz koordinasyon sisteminde ciddi boşluklar var
Avrupa Sayıştayı, 21.09.2026'da yayımladığı raporda AB'nin büyük siber saldırılara müdahale mekanizmasının bilgi paylaşımı zafiyetleri yüzünden ancak 'kısmen etkili' olduğunu, Avrupa Siber Güvenlik Uyarı Sistemi'nin henüz operasyonel olmadığını açıkladı.
İZSİAD üyesi için 🟨: AB'ye ihracat yapan Ege sanayicileri için bu rapor, NIS2/CRA gibi düzenlemelerin AB içinde bile düzensiz ilerlediğini, uyum beklentilerinin kısa vadede öngörülemez kalabileceğini gösterebilir.
Küresel imalat PMI'leri Eylül'de güçlendi: ABD 4 yılın en hızlı ivmesini yakaladı
S&P Global'in 23.09.2026 öncü PMI verilerine göre ABD İmalat PMI'ı 53,9'dan 57,0'a çıkarak Mayıs 2022'den bu yana en güçlü aylık iyileşmeyi kaydetti; Euro Bölgesi İmalat PMI'ı 52,7'de sabit kalırken üretim endeksi 55 ayın zirvesine ulaştı.
İZSİAD üyesi için 🟨: ABD ve AB imalat talebindeki hızlanma, bu pazarlara ihracat yapan Ege sanayicileri için sipariş potansiyeli artışına işaret edebilir; ancak yükselen girdi maliyetleri fiyatlandırmada temkinli olmayı gerektirebilir.