İZSİAD İZSİAD
Yapay Zekâ Ofisi
🗂️ Arşiv
İZSİAD Trend Bülteni

Bugünün 5 Trend Sinyali

Sayı 69 21 Eylül 2026 5 sinyal · 5 tema
1
🤖 Yapay Zekâ & İş Gücü

Kaliforniya, işyerinde yapay zekâ tabanlı karar sistemlerine insan denetimi zorunluluğu getiren yasa paketini onayladı

🟦 Ne oldu
  • Kaliforniya Eyalet Meclisi'nin 30-31 Ağustos 2026'da kabul ettiği dört AI-işyeri yasa tasarısı, 15-17 Eylül 2026'da işveren/hukuk basınında geniş yankı buldu ve şu anda Vali Newsom'ın onayını bekliyor.
  • 'No Robo Bosses Act' (SB 947), işverenlerin işten çıkarma ve disiplin kararlarını yalnızca otomatik karar sistemine (ADS) dayandırmasını yasaklıyor; insan denetimi ve yazılı bildirim zorunlu hale geliyor (yürürlük tarihi: 1 Temmuz 2027).
  • SB 951, kitlesel işten çıkarmanın 'önemli ölçüde AI kaynaklı' olması durumunda hangi iş fonksiyonlarının otomatikleştirildiğinin kamuya açıklanmasını zorunlu kılıyor.
  • Vali Newsom'ın tasarıları imzalama/veto süresi 30 Eylül 2026'da doluyor.
🟪 Erken sinyal: Kaliforniya yasa paketinin imzalanması halinde, benzer düzenlemelerin diğer ABD eyaletlerine ve AB üyelerine sıçraması izlenmesi gereken bir erken sinyal olabilir.
🟨 İZSİAD üyesi için ne anlama geliyor yorum

ABD'de eyalet düzeyinde başlayan bu düzenleme dalgası, AB'nin Yapay Zekâ Yasası ile benzer bir çizgide ilerliyor ve zamanla Türkiye'de de İK/otomasyon sistemlerine benzer şeffaflık ve insan denetimi şartları gelebileceğine işaret edebilir. İzmir/Ege'de işe alım, vardiya planlama veya performans değerlendirmede AI destekli sistem kullanan KOBİ'lerin, olası düzenlemelere karşı süreçlerine 'insan onayı' adımını şimdiden eklemesi önerilebilir; ancak bu genel bir eğilimdir ve firmaya özgü hukuki değerlendirme gerektirir.

The National Law Review · 17.09.2026 ↗ Orijinal kaynağı oku →
2
☀️ Yeşil Dönüşüm & Enerji

Eurostat: AB'de üretilen elektriğin %54,1'i 2026'nın ikinci çeyreğinde yenilenebilir kaynaklardan geldi, güneşin payı rekor kırdı

🟦 Ne oldu
  • Eurostat'ın 18 Eylül 2026'da yayımladığı verilere göre, AB'de 2026'nın 2. çeyreğinde üretilen elektriğin %54,1'i yenilenebilir kaynaklıydı (2025'in aynı dönemi: %54,3).
  • Yenilenebilir elektrik üretimi içinde güneşin payı %37,0'dan %41,6'ya çıkarken, rüzgar %27,7 ve hidroelektrik %22,6 pay aldı.
  • Letonya (%97,7), Danimarka (%94,3) ve Hırvatistan (%92,2) en yüksek oranlara ulaşırken, Slovakya (%19,8) ile en düşük seviyede kaldı.
🟨 İZSİAD üyesi için ne anlama geliyor yorum

AB'de elektrik üretiminin yarısından fazlasının yenilenebilir kaynaklardan sağlanması, sınırda karbon vergisi (CBAM) ve tedarik zinciri karbon ayak izi taleplerinin önümüzdeki dönemde daha da sıkılaşabileceğine işaret edebilir. Ege'den AB'ye ihracat yapan sanayicilerin kendi enerji karışımlarını (özellikle güneş/rüzgâr payını) belgeleyebilir hale gelmesi rekabet avantajı sağlayabilir; ancak somut yatırım kararları firmaya özgü fizibilite gerektirir.

Eurostat · 18.09.2026 ↗ Orijinal kaynağı oku →
3
🩺 Sağlık & Biyoteknoloji

Dünya Sağlık Örgütü, yapay zekâ destekli sağlık araştırmalarında etik denetim için yeni bir küresel çerçeve yayımladı

🟦 Ne oldu
  • WHO, 'Artificial Intelligence-related Health Research: Ethics Review and Oversight' başlıklı raporunu 21 Eylül 2026'da sanal bir lansman etkinliği ve panel tartışmasıyla duyurdu.
  • Rapor; araştırmacılar, etik kurulları, düzenleyiciler ve fon sağlayıcılar için onam süreçleri, AI modellerindeki önyargı (bias) ve düşük-orta gelirli ülkelerdeki ek riskler konusunda somut öneriler sunuyor ve 'dağıtılmış yönetişim' modelini öneriyor.
🟨 İZSİAD üyesi için ne anlama geliyor yorum

Sağlıkta AI kullanımı hızla yaygınlaşırken küresel düzeyde etik/denetim standartlarının oturmaya başlaması, bu tür sistemleri kullanan veya geliştiren sağlık teknolojisi girişimleri ve hastaneler için önümüzdeki dönemde uyum (compliance) beklentisi doğurabilir. İzmir'deki sağlık teknolojisi ve medikal cihaz üreticilerinin AI tabanlı ürün geliştirme süreçlerinde bu tür etik çerçeveleri şimdiden izlemesi, ileride pazara giriş ve ihracat açısından avantaj sağlayabilir; bu kesinlik taşımayan bir öngörüdür.

World Health Organization (WHO) · 21.09.2026 ↗ Orijinal kaynağı oku →
4
🇹🇷 Türkiye & Politika

TCMB: Reel Kesim Güven Endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı Eylül'de sınırlı yükseldi

🟦 Ne oldu
  • TCMB'nin 21 Eylül 2026'da açıkladığı verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) Eylül'de bir önceki aya göre 0,1 puan artarak 102,5'e yükseldi.
  • Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi kapasite kullanım oranı 0,6 puan artışla %74,1'e çıktı.
  • Arındırılmamış RKGE ise 102,8'den 102'ye gerileyerek karışık bir tablo ortaya koydu.
🟨 İZSİAD üyesi için ne anlama geliyor yorum

Kapasite kullanım oranındaki hafif artış imalat sanayiinde talebin toparlanma sinyali verebileceğini düşündürüyor; ancak arındırılmamış endeksteki gerileme temkinli bir okumayı gerektiriyor. Ege'deki imalatçıların sipariş/stok planlamasını yaparken bu karışık sinyalleri kendi sektörlerine özgü talep verileriyle birlikte değerlendirmesi önerilebilir.

TCMB verileri (Bloomberg HT aktarımı) · 21.09.2026 ↗ Orijinal kaynağı oku →
5
🛡️ Siber Güvenlik

ABD Siber Güvenlik Ajansı CISA, 22 yıllık haftalık zafiyet bültenini kapatıp risk-temelli önceliklendirmeye geçiyor

🟦 Ne oldu
  • CISA, 15-16 Eylül 2026'da yaptığı duyuruyla 2004'ten beri sürdürdüğü haftalık Zafiyet Bülteni'ni bırakacağını açıkladı; bülten 28 Eylül 2026'da tamamen sona erecek.
  • Klasik CVSS şiddet puanına dayalı listeleme yerine, Haziran 2026'da yayımlanan BOD 26-04 direktifi doğrultusunda gerçek istismar (exploitation) kanıtına dayalı risk-temelli önceliklendirmeye geçiliyor.
  • Kurumlar artık bilinen istismar edilen zafiyetler (KEV) kataloğuna ve CVE.org'a yönlendiriliyor.
🟨 İZSİAD üyesi için ne anlama geliyor yorum

Küresel siber güvenlik camiasının en büyük referans kaynaklarından birinin 'her zafiyeti say' yaklaşımından 'gerçekten istismar edilen zafiyete odaklan' yaklaşımına geçmesi, KOBİ'lerin de yama önceliklendirmesini CVSS puanı yerine gerçek tehdit istihbaratına göre yapması gerektiğine işaret edebilir. Sınırlı BT kaynağına sahip Ege KOBİ'leri için bu, hangi güncellemeye önce zaman ayrılacağı konusunda daha isabetli karar almayı kolaylaştırabilir.

The Register · 16.09.2026 ↗ Orijinal kaynağı oku →
02 — Tema Panosu

Radarda kalan diğer başlıklar

🏭

Türkiye'de elektrikli otomobil sayısı bir yılda %53 arttı, toplam taşıt kaydı %20 geriledi

TÜİK'in Ağustos 2026 verilerine göre trafiğe kayıtlı elektrikli otomobil sayısı yıllık %53,2 artışla 472.157'ye ulaştı ve yeni otomobil kayıtlarının %18,1'i elektrikliydi; toplam taşıt kaydı ise aynı dönemde %20,1 geriledi.

İZSİAD üyesi için 🟨: Otomotiv yan sanayiinde elektrikli araç bileşenlerine (batarya, elektronik aksam) erken adapte olan Ege tedarikçileri için büyüyen bir pazar payı fırsatına işaret edebilir.

Anadolu Ajansı (TÜİK verisi) · 18.09.2026 ↗ Oku →
🇪🇺

AB, pazar payı hızla büyüyen Çin menşeli hibrit araçları gönüllü ihracat kısıtlamasına zorluyor

Financial Times'ın 17 Eylül 2026 haberine göre AB, Çin'den hibrit araç ihracatını AB pazarının yaklaşık %15'i ile sınırlamasını gönüllü olarak talep etti; Çin menşeli hibritlerin AB pazar payı 2021'de %0,5 iken Temmuz 2026'da %11'i geçti. Çin Ticaret Bakanlığı 18 Eylül'de talebe karşı çıktığını açıkladı.

İZSİAD üyesi için 🟨: Elektrikli/hibrit araç ticaretindeki bu gerilim, AB'nin korumacı refleksinin güçlenebileceğine ve bölgesel tedarikçiler için alternatif pazar fırsatları doğurabileceğine işaret edebilir.

Electrive.com (Financial Times kaynaklı) · 17.09.2026 ↗ Oku →
🇹🇷

İstanbul'dan Ağustos'ta tarihi ihracat rekoru: 8,8 milyar dolar

TİM verilerine göre İstanbul, Ağustos 2026'da yıllık %11,6 artışla 8,8 milyar dolarlık ihracata ulaşarak tüm zamanların en yüksek Ağustos rakamını kaydetti ve Türkiye ihracatının %37,5'ini oluşturdu.

TRT Haber (TİM verisi) · 17.09.2026 ↗ Oku →
🤖

The Conference Board, AI'nin ABD işgücünü nasıl dönüştürebileceğine dair dört senaryo yayımladı

15 Eylül 2026'da yayımlanan raporda, önümüzdeki 3 yılda bilişsel işlerin %60-70'inin insan-AI iş birliği içerebileceği, sadece %15-25'inin salt insan işi kalabileceği öngörülüyor; 2025 sonunda ABD işçilerinin %41'i, firmaların %18'i AI kullanıyordu.

İZSİAD üyesi için 🟨: Senaryo çeşitliliği, tek bir 'AI işleri yok edecek' anlatısı yerine sektöre göre farklılaşan etkiler olabileceğini gösteriyor; Ege KOBİ'lerinin kendi sektörlerine özgü etkiyi ayrıca değerlendirmesi gerekir.

The Conference Board (Innovative Human Capital aktarımı) · 15.09.2026 ↗ Oku →
☀️

TÜBİTAK'ın Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı 2. Çağrısı KOBİ başvurularına açıldı

Dünya Bankası destekli 'Türkiye Yeşil Sanayi Projesi' kapsamındaki 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı'nın 2026 Yılı 2. Çağrısı 17-20 Eylül 2026'da açıldı; başvurular PRODİS üzerinden 12 Ekim 2026'ya kadar alınacak.

İZSİAD üyesi için 🟨: İzmir/Ege'deki KOBİ ve büyük ölçekli sanayi kuruluşları için doğrudan başvuru fırsatı sunuyor; başvuru koşullarının firmaya özgü değerlendirilmesi gerekir.

TÜBİTAK (İHA aktarımı) · 20.09.2026 ↗ Oku →