AB, işe alım ve kredi kararlarında kullanılan 'yüksek riskli' yapay zekâ sistemlerine ilişkin yükümlülükleri 16 ay erteledi
- AB'nin 'Digital Omnibus on AI' düzenlemesi (Regulation (EU) 2026/1744) 24 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 27 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi.
- Düzenleme; istihdam, kredi değerlendirmesi ve eğitime erişim gibi alanlarda kullanılan 'yüksek riskli' (Annex III) yapay zekâ sistemlerine ilişkin uyum yükümlülüklerini Ağustos 2026'dan Aralık 2027'ye erteliyor.
- Ürüne gömülü (embedded) AI sistemleri için erteleme Ağustos 2028'e kadar uzatıldı.
Bu erteleme, AB'ye ihracat yapan veya AB merkezli tedarik zincirlerine bağlı Ege sanayicilerinin işe alım, performans değerlendirme veya kredi/skorlama süreçlerinde AI kullanıyorsa uyum hazırlığı için ek süre kazandığı anlamına gelebilir. Bu bir muafiyet değil erteleme olduğundan, KOBİ'lerin AI Yasası uyum yatırımlarını şimdiden planlaması ama takvimi güncellemesi gerekebilir. Nihai yükümlülüklerin firmaya özgü etkisi hukuki danışmanlık ve fizibilite gerektirir.
Türkiye'de yenilenebilir enerjinin şebeke payı %62,7'ye çıkarken RES/GES yatırımlarında ruhsat süreçleri tek çatı altında toplandı
- Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 30-31 Temmuz 2026'da Haziran 2026 sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücünün 126.113 MW'a ulaştığını, bunun %62,7'sinin (79.062 MW) yenilenebilir kaynaklardan geldiğini açıkladı.
- Güneş kurulu gücü 27.210 MW (%21,6 pay), rüzgar 15.281 MW (%12,1 pay) oldu; yerli kaynak payı %71,9'a yükseldi.
- 24 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle RES/GES tesislerinin imar planı, parselasyon ve ruhsat süreçleri Enerji Bakanlığı çatısı altında merkezileştirildi; eksiksiz başvurularda işyeri açma ruhsatı 5 iş günü içinde verilecek.
Yenilenebilir payının artması, Ege'deki ihracatçı sanayinin şebeke emisyon faktörünü ve karbon sınır vergisi (CBAM) hesaplamalarını olumlu etkileyebilir. Ruhsat süreçlerinin tek elden ve hızlı yürütülmesi, OSB'lerde çatı-üstü veya arazi tipi GES/RES yatırımı planlayan KOBİ'ler için yatırım süresini kısaltabilir; ancak lisanssız küçük ölçekli tesislerin bu düzenleme kapsamına girip girmediği firmaya özgü teyit gerektirir.
ABD, patentli ilaç ve etkin madde ithalatına %100 gümrük tarifesini yürürlüğe soktu
- ABD yönetimi, Section 232 soruşturması kapsamında patentli (markalı) ilaç ve etkin farmasötik madde (API) ithalatına yönelik %100 gümrük tarifesini 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe koydu; Pfizer, Novartis, Novo Nordisk, J&J, AstraZeneca ve Sanofi gibi 17 büyük ilaç şirketini kapsıyor.
- Jenerik ilaç üreticileri için ayrı bir uygulama takvimi belirlendi; onlar için son tarih 29 Eylül 2026'ya ertelendi.
- Büyük ilaç şirketlerinin çoğu önceden ABD ile 'en çok kayrılan ulus' fiyatlandırma ve yerel üretim taahhüdü anlaşmaları imzaladığından fiili tarife etkisinin ilk aşamada sınırlı kalması bekleniyor.
Bu düzenleme, küresel ilaç tedarik zincirinin ABD pazarına yönelik üretimde yerelleşmeye zorlandığının bir işareti olabilir. ABD'ye API veya ilaç ihraç eden ya da ortak üretim/lisans anlaşması düşünen Ege bölgesi ilaç yan sanayii firmaları için, tarife muafiyeti şartlarının (yerli üretim taahhüdü gibi) tedarik ve fiyatlandırma stratejilerini etkileyebileceği söylenebilir; ancak etkinin büyüklüğü firmaya özgü fizibilite gerektirir.
Türkiye'nin dış ticaret açığı Haziran'da %26,2 artışla 10,37 milyar dolara yükseldi
- TÜİK ve Ticaret Bakanlığı'nın 31 Temmuz 2026'da açıkladığı geçici dış ticaret verilerine göre Haziran 2026'da ihracat %21,7 artışla 24,9 milyar dolara, ithalat %23 artışla 35,3 milyar dolara ulaştı.
- Dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre %26,2 artarak 10,37 milyar dolara çıktı; ihracatın ithalatı karşılama oranı %70,6'ya geriledi.
- Ocak-Haziran 2026 döneminde toplam dış ticaret açığı %7,4 artışla 53,14 milyar dolara ulaştı.
İthalattaki hızlanmanın ihracatın önüne geçmesi, ara malı ve hammadde ithalatına bağımlı Ege sanayisi için girdi maliyeti ve döviz talebi baskısının sürebileceğine işaret edebilir. KOBİ'lerin döviz kuru riskini ve tedarik zinciri maliyetlerini yakından izlemesi, mümkün olduğunda yerli tedarik alternatiflerini değerlendirmesi faydalı olabilir.
AB, bağlantılı ürünler için Siber Dayanıklılık Yasası'nın (Cyber Resilience Act) ilk resmi uygulama rehberini yayımladı
- Avrupa Komisyonu 27 Temmuz 2026'da, dijital unsurlu/bağlantılı ürün üreten üreticiler ve yazılım geliştiriciler için yaklaşık 80 sayfalık ilk resmi CRA uygulama rehberini (C(2026) 5252) yayımladı.
- Rehber; raporlama ve risk değerlendirme yükümlülüklerini, ürün destek sürelerini ve 'esaslı değişiklik' tanımını netleştiriyor, KOBİ'ler için idari yükü azaltmayı hedefliyor.
- Aktif istismar edilen zafiyetlerin ve ciddi olayların raporlanma yükümlülüğü 11 Eylül 2026'da, ana uyum yükümlülükleri ise 11 Aralık 2027'de yürürlüğe girecek.
AB'ye bağlantılı ürün, ekipman veya gömülü yazılım ihraç eden Ege sanayicileri için Eylül 2026'daki ilk raporlama yükümlülüğüne hazırlık artık somut bir takvime bağlandı. Ürünlerinde dijital bileşen/bağlantı bulunan üreticilerin uyum maliyetini ve süreçlerini şimdiden gözden geçirmesi gerekebilir; ancak ürünün kapsam dahilinde olup olmadığı ürün bazında teyit gerektirir.
Radarda kalan diğer başlıklar
Almanya İş İklimi Endeksi Temmuz'da beklentilerin üzerinde yükseldi
Ifo Enstitüsü'nün 27 Temmuz 2026'da açıkladığı verilere göre İş İklimi Endeksi Haziran'daki 85,7'den Temmuz'da 86,6'ya yükseldi (piyasa beklentisi 86,1 idi); yükseliş esas olarak imalat ve hizmet sektörlerindeki beklenti iyileşmesinden kaynaklandı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Almanya, Türkiye ve Ege bölgesinin en büyük AB ihracat pazarlarından biri; iş ikliminde iyimserliğin artması Alman firmalarının sipariş/ithalat iştahını olumlu etkileyebilir.
Küresel dijital sağlık yatırımları 10 yılın en düşük anlaşma sayısına geriledi
CB Insights'ın Q2 2026 raporuna göre küresel dijital sağlık anlaşma sayısı çeyreklik %36 düşüşle 228'e geriledi (2022 zirvesinden üçte iki azalma) ve toplam yatırım %24 düşüşle 5,7 milyar dolara indi; buna karşın medyan anlaşma büyüklüğü yılbaşından bu yana %54 artışla 7,7 milyon dolara çıktı.
İZSİAD üyesi için 🟨: Yatırımcıların az sayıda büyük, 'AI kanıtlanmış' projeye yönelmesi, erken aşamadaki Ege bölgesi sağlık teknolojisi girişimleri için fonlama bulmanın giderek zorlaştığına işaret edebilir.
Asya Pasifik'te kurumsal yapay zekâ yatırımı hızlanıyor
8 Asya pazarında 1.000 BT karar vericisiyle yapılan ankete göre katılımcıların %95'i AI yatırımını artırmayı planlıyor (yarısından fazlası %20 üzeri artış öngörüyor); veri güvenliği (%51) ve yüksek uygulama maliyeti (%41) başlıca engeller olarak öne çıkıyor.
İZSİAD üyesi için 🟨: Asya'daki hızlı AI yatırım artışı, Ege'nin rekabet ettiği Asyalı üretici/ihracatçılarla verimlilik farkının büyüme riskine işaret edebilir.
Küresel batarya enerji depolama kapasitesinin 2030'a kadar altı katına çıkması bekleniyor
GlobalData'nın raporuna göre küresel batarya depolama kapasitesi 2025-2030 arasında %42 yıllık bileşik büyüme ile altı katına çıkacak; Çin ve ABD 2025 sonu itibarıyla küresel kapasitenin %74,6'sına sahip.
İZSİAD üyesi için 🟨: Artan küresel talep, Ege'deki güneş/rüzgar üreticileri için sahada enerji depolama (BESS) yatırımlarının orta vadede maliyet avantajıyla yaygınlaşabileceğine işaret edebilir.
Türkiye'de işsizlik oranı Haziran'da %7,6'ya geriledi
TÜİK'in 30 Temmuz 2026'da açıkladığı verilere göre işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak %7,6'ya geriledi; istihdam 227 bin kişi artarak 32 milyon 733 bine, işgücüne katılım oranı %52,9'a yükseldi.
İZSİAD üyesi için 🟨: İşgücü piyasasındaki toparlanma KOBİ'ler için personel bulma sürecinde kısmi rahatlama anlamına gelebilir; ancak genç işsizliğinin (%12,8) yüksek kalması yapısal bir sorun olarak izlenmeye devam etmeli.